Ο Γ. Γιατρομανωλάκης για τα 300 χρόνια από την πρώτη έκδοση του Ερωτόκριτου March 4, 2013
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , add a comment
«Μια φυλλάδα ελεεινά τυπωμένη σε χαρτί εφημερίδας, όπου, χωρίς να λογαριάσει κανείς τα τυπογραφικά λάθη, ο εκδότης παίρνει την άδεια να αλλάζει κάθε λέξη όπως του αρέσει∙ μ’ ένα εξώφυλλο χρώμα κουφέτου, είτε τριανταφυλλί είτε φυστικί - μ’ αυτή την όψη κυκλοφορούσε, από τις τελευταίες δεκαετίες του περασμένου αιώνα ο “Ερωτόκριτος, ποίημα ερωτικών (το -ον με ωμέγα στο αντίτυπό μου), συνταχθέν παρά Βικεντίου Κορνάρου, του εκ της Σιτίας χώρας, εν τη νήσω της Κρήτης”».
Ετσι αρχίζει ο Σεφέρης τη γνωστή διάλεξή του για τον Ερωτόκριτο(Μάρτιος 1946) που τον παίδεψε μήνες προτού τελικά συνταχθεί σε τέσσερις ημέρες. Τον (κακοτυπωμένο) Ερωτόκριτο τον ξέχασε γρήγορα ο Σεφέρης, μολονότι τον είχε ήδη τόσο επηρεάσει ώστε, όταν ύστερα από λίγο ήρθε σε Γυμνάσιο των Αθηνών, διαπίστωσε από τα σκωπτικά χαμόγελα των συμμαθητών του πως η γλώσσα του, «πολύ συγγενική με τη γλώσσα του Ερωτόκριτου, δεν ήταν καλή»!
Συνέχεια στην εφημερίδα Το Βήμα, 3 Μαρτίου 2013
Νέα έκδοση: Αγγελική Τζαβάρα (έκδ.), Θάνατοι Ελλήνων στη Βενετία. Οι αποβιωτήριες πράξεις στο αρχείο του ναού του San Pietro di Castello (1582-1802) December 20, 2012
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις , add a commentΑγγελική Τζαβάρα (έκδ.), Θάνατοι Ελλήνων στη Βενετία. Οι αποβιωτήριες πράξεις στο αρχείο του ναού του San Pietro di Castello (1582-1802), Αθήνα-Βενετία 2012, σ. 666, 17X24 εκ., ISBN 978-960-7743-60-2 [Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας, Graecolatinitas nostra, Πηγές 10]. Παράλληλος τίτλος: Greci morti a Venezia. Gli atti di morte nell’archivio della chiesa di San Pietro di Castello (1582-1802).
Το μέγεθος της ελληνικής παρουσίας στη Βενετία αποτελεί ζητούμενο για την έρευνα, το οποίο δεν μπορεί να απαντηθεί μόνον από το σωζόμενο αρχειακό υλικό της Ελληνικής Αδελφότητας. Για τη συγκρότηση μιας ολοκληρωμένης εικόνας είναι αναγκαία η προσφυγή και σε άλλες πηγές, κυρίως στα βενετικά ενοριακά αρχεία και ειδικότερα στα βιβλία των αποβιωτηρίων πράξεων, τα οποία σώζονται είτε στο Αρχείο του Πατριαρχείου της Βενετίας είτε στους ενοριακούς ναούς. O προσανατολισμός της έρευνας σε αυτά, για την άντληση πληροφοριών, οφείλεται στο γεγονός ότι ο ναός του Αγίου Γεωργίου δεν ήταν ενοριακός, «με αποτέλεσμα να καταχωρίζονται οι πράξεις των θανάτων των Ελλήνων στα βιβλία των καθολικών ενοριών, όπου κατοικούσαν, και στη συνέχεια να μεταφέρονται οι σοροί και να ενταφιάζονται στην ορθόδοξη εκκλησία» (σ. 10).
Το Ελληνικό Ινστιτούτο, αναγνωρίζοντας την εξαιρετική σημασία των νεκρολογίων των καθολικών εκκλησιών για την έρευνα της ιστορίας των Ελλήνων στη Βενετία, εξέδωσε το 2001 τις «Αποβιωτήριες πράξεις Ελλήνων στο αρχείο του αγίου Αντωνίνου Βενετίας (1569-1810)» (έκδ. Χρύσας Μαλτέζου και Γ. Πλουμίδη).
Με την παρούσα έκδοση έρχονται να προστεθούν οι ληξιαρχικές πράξεις θανάτων των Ελλήνων, οι οποίες είχαν καταγραφεί στα βιβλία του ναού του San Pietro di Castello, στην περιοχή του οποίου ζούσαν πολυάριθμοι Έλληνες.
Τα ληξιαρχικά βιβλία που ερευνήθηκαν ανέρχονται σε 32 και περιλαμβάνουν 2164 αποβιωτήριες πράξεις Ελλήνων και μελών των οικογενειών τους για τη χρονική περίοδο από το 1582 έως το 1802.
Η έρευνα, η μεταγραφή και άριστη εκδοτική ετοιμασία των πράξεων που εντοπίστηκαν πιστώνονται στη συνεργάτιδα του Ινστιτούτου Αγγελική Τζαβάρα, η οποία και στο παρελθόν μας έχει προσφέρει με την ίδια επιμέλεια τους καρπούς των ερευνών της.
Νέα έκδοση: Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας 1100-1669 του Εμμανουήλ Κριαρά, Τόμος ΙΗ΄ (προβιδιάζω-ραβέντι) December 5, 2012
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις , add a commentΚυκλοφόρησε ο 18ος τόμος του «Λεξικού της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας 1100-1669 του Εμμανουήλ Κριαρά» (προβιδιάζω-ραβέντι). Έκδοση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, Θεσσαλονίκη, 2012, σελ. 376, ISBN 978-960-7779-53-3. Συνταγμένος, όπως και οι τρεις προηγούμενοι εξαρχής από ομάδα συνεργατών υπό τη διεύθυνση του Ι. Ν. Καζάζη, ο 18ος τόμος βαδίζει στα ίχνη του μνημειώδους έργου, το οποίο συνέλαβε ο Εμμ. Κριαράς και πρόλαβε και συνέταξε τους πρώτους 14 τόμους, 1969-1997 (α-παραθήκη).
Tο Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας 1100–1669, τιμημένο με δεκάδες επαινετικών κριτικών σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά και με μεγάλες διακρίσεις, αποτελεί εδώ και πάνω από τέσσερις δεκαετίες βασικό εργαλείο για τη μελέτη τόσο της μεσαιωνικής γραμματείας μας όσο και της νέας ελληνικής γλώσσας διεθνώς. Γιατί είναι η γέφυρα μεταξύ αρχαίων και νέων ελληνικών. Το Λεξικό ικανοποιεί πρώτα απ’ όλα τις ανάγκες των ερευνητών των βυζαντινών δημωδών κειμένων. Εξίσου όμως αποφασιστικά προωθεί και των νεοελληνικών διαλέκτων και ιδιωμάτων τη μελέτη, καλύπτοντας έτσι μερικώς κενά του «Ιστορικού Λεξικού» της Ακαδημίας Αθηνών, που βρίσκεται στο στοιχείο Ε. Προπάντων όμως η αποδελτιωμένη και λεξικογραφημένη δημώδης βυζαντινή λογοτεχνία προσφέρει ένα ανεκτίμητο κεφάλαιο στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής.
Στους δεκαοχτώ τόμους του έργου, τεκμηριώνονται ταυτόχρονα η γλώσσα και ο πολιτισμός. Αποκαλύπτεται πρώτα η μεσαιωνική γλώσσα στη βαθιά διαστρωμάτωσή της. Αποτελείται από λέξεις: (α) δημώδεις της περιόδου από τον 12ο έως τον 17ο αιώνα (αρκετές από τις οποίες έχουν επιβιώσει, σημασιολογικά αμετάβλητες, στη νέα ελληνική γλώσσα) (π.χ. προχθεσινός)· (β) δάνειες κυρίως από τα ιταλικά, τα παλαιότερα γαλλικά, και τα τουρκικά (π.χ. πρόζα)· (γ) βυζαντινές της εποχής (δηλαδή όσες επιβίωσαν από παλαιότερα βυζαντινά κείμενα, δημώδη ή αρχαΐζοντα) (π.χ. προκάτοχος)· (δ) ελληνιστικές, οι οποίες επιβιώνουν στα μεσαιωνικά χρόνια, με ή χωρίς αλλοιώσεις (π.χ. προοδεύω), και (ε) αρχαιοελληνικές, που επιβιώνουν, είτε αναλλοίωτες είτε νομοτελειακά αλλοιωμένες, κατά τύπον, σημασία ή χρήση, στα μεσαιωνικά χρόνια (π.χ. πωλάριον, πωλώ). –Έπειτα αναδεικνύεται όλος ο πλούτος των πολιτισμικών στοιχείων της εποχής, εφόσον καταγράφονται όροι που αναφέρονται σε αξιώματα (π.χ. προεστός) ή στη φυσιολογία (π.χ. προσμυχίς)˙ ακόμη, όροι εκκλησιαστικοί (π.χ. πρόσφορο(ν)), ιατρικοί (π.χ. προφορητικός), ναυτικοί (π.χ. πρύμνα), νομικοί (π.χ. προτέστο), οικονομικοί (π.χ. προσόδιον), στρατιωτικοί (π.χ. πρόσφυγος), και φαρμακευτικοί (π.χ. προζούλαπον).
Νέα έκδοση: Vincent Alfred (επιμ.), Τζουάνες Παπαδόπουλος. Στον καιρό της σχόλης November 10, 2012
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις , add a commentΝέα έκδοση από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
| ΤΖΟΥΑΝΕΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. ΣΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ | ||||||||||||||||||||||
| Αναμνήσεις από την Κρήτη του 17ου αιώνα | ||||||||||||||||||||||
|
Ο Τζουάνες Παπαδόπουλος, γεννημένος γύρω στα 1618 στο Χάνδακα, έζησε τα τελευταία ειρηνικά χρόνια της βενετοκρατίας και τη μακρόχρονη πολιορκία της πόλης του από τους Οθωμανούς. Πρόσφυγας από το 1669, κατέφυγε στα Επτάνησα, έμεινε πολλά χρόνια στην Ιστρία και τελικά εγκαταστάθηκε στην Πάδοβα. Εκεί έγραψε το 1696, στα ιταλικά, τις αναμνήσεις του από τη χαμένη πατρίδα. Μιλάει για τα πελώρια τείχη του Χάνδακα, τις εκκλησίες του, την κρήνη Μορεζίνι, παρουσιάζει συνήθειες και αφηγείται περιστατικά, αναφέρεται σε ενδυμασίες και διασκεδάσεις, λέει για τις καλλιέργειες και την κτηνοτροφία, θυμάται κάθε τόσο τα φαγητά και τα περίφημα κρητικά κρασιά… Σε μια αφήγηση ελεύθερη σαν κουβέντα, συγκερνά την πίκρα του για την απώλεια του τόπου του με το χιούμορ, τη νοσταλγία του με καυστικές παρατηρήσεις. Ο «καιρός της σχόλης» που βρήκε ο Τζουάνες στα ήσυχα γερατειά του μας χαρίζει ένα κείμενο μοναδικό στην αμεσότητά του, που φέρνει μπροστά μας ολοζώντανη την «αγαπημένη πατρίδα» του στην καθημερινότητά της και σε ιδιαίτερες, ευτυχισμένες και επώδυνες, ώρες της.
Neograeca Medii Aevi VII: “Χαρτογραφώντας τη δημώδη λογοτεχνία (12ος-17ος αι.)” (01-04/11/2012): Πρώτη μορφή του προγράμματος του συνεδρίου September 21, 2012
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδηλώσεις , add a commentΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ NEOGRAECA MEDII AEVI VII Χαρτογραφώντας τη δημώδη λογοτεχνία (12ος-17ος αι.) (Ηράκλειο, 1-4 Νοεμβρίου 2012)
ΠΕΜΠΤΗ 1 Νοεμβρίου 2012
ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
10:00-10:30 Έναρξη Συνεδρίου — Χαιρετισμοί
10:30-11:10 Στέφανος Κακλαμάνης, Χαρτογραφώντας τη δημώδη λογοτεχνία (12ος-17ος αι.).
(Πρόεδρος: Renata Lavagnini)
11:15-11:40 Urlich Moennig, Η συζήτηση περί Ρωμαϊκότητας και Ελληνικότητας των Βυζαντινών και η ιστορική μυθοπλασία της Κωνσταντινούπολης τον 14ο αιώνα.
11:40-12:05 Hans Eideneier, Ποιος σατιρίζεται στις «σάτιρες» της ελληνικής δημώδους γραμματείας;
12:05-12:30 Διάλειμμα.
(Πρόεδρος: Wim F. Bakker)
12:30-12:55 Bernard Flusin, Ita solent novi Greci: remarques sur l’apport De cerimoniis à l’histoire du grec médiéval.
12:55-13:20 Michael Jeffreys, The twelfth-century dekapentasyllabos: rhetoric and the vernacular.
13:20-13:45 Carolina Cupane, Ο Διγενής στη Χίο. Για μια επανεκτίμηση της ομοιοκατάληκτης διασκευής.
Λήξη Συνεδρίας.
ΠΕΜΠΤΗ 1 Νοεμβρίου 2012
ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
(Πρόεδρος: Elizabeth Jeffreys)
17:00-17:25 Ιωάννης Κιορίδης, Όψεις της οικονομικής ζωής στον Διγενή Ε και στο Cantar de mio Cid.
17:25-17:50 Ida Toth, The Byzantine translation(s) of the Book of the Philosopher Syntipas.
17:50-18:15 Μαίρη Μαργαρώνη & Αργυρώ Μουντάκη, Η προβληματική σχετικά με τις παραμυθιακές καταβολές της μυθιστορίας Καλλίμαχος και Χρυσορρόη και οι περαιτέρω προεκτάσεις.
18:15-18:40 Στέλλα Σπ. Χελιδώνη, Το κατά Καλλίμαχον και Χρυσορρόην ερωτικόν διήγημα: μια νέα ερμηνευτική προσέγγιση.
18:40-19:05 Διάλειμμα.
(Πρόεδρος: Carolina Cupane)
19:05-19:30 Renata Lavagnini, Το πρόβλημα της «μεσαιωνικής γλώσσας» και το ποίημα του Ερμονιακού.
19:30-19:55 Elizabeth Jeffreys, A date for the War of Troy?
19:55-20:20 Ηλίας Αναγνωστάκης, Από την προφορική ή κειμενική αφήγηση στη μνημειακή απεικόνιση. Τρία βυζαντινά παραδείγματα του όψιμου Μεσαίωνa.
Λήξη Συνεδρίας.
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 Νοεμβρίου 2012
ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
(Πρόεδρος: Hans Eideneier)
09:30-09:55 Λαμπρινή Μάνου, Αποκρυφιστικά-μαντευτικά κείμενα του 16ου αιώνα.
09:55-10:20 Ελένη Κακουλίδη-Πάνου, Για μια (πρώτη) συγκεντρωτική καταγραφή των «διδακτικών» αφηγήσεων σε δημώδη γλώσσα: τίτλοι, παραλλαγές, χειρόγραφα, (πηγές), εκδόσεις, κριτική.
10:20-10:45 Μαρία Πολίτη, Θεού διδόντος, ουδέν ισχύει φθόνος· και μη διδόντος, ουδέν ισχύει πόνος. ΄Εμμετρα βιβλιογραφικά σημειώματα.
10:45-11:10 Ειρήνη Ροδοσθένους, Διάσωση και διάδοση των ακριτικών/επικών ασμάτων της Κύπρου. Ο ρόλος των ποιητάρηδων και η λειτουργία λαϊκής συλλογικής μνήμης.
11:10-11:35 Ολέσια Φεντίνα, Η μετρική ταυτότητα της κυπριακής ανώνυμης συλλογής του 16ου αιώνα (Ρίμες Αγάπης).
11:35-12:00 Διάλειμμα.
(Πρόεδρος: Urlich Moennig)
12:00-12:25 Arnold van Gemert & Γιάννης Μαυρομάτης, Η συνοπτική και κριτική έκδοση των ποιημάτων του Στέφανου Σαχλίκη.
12:25-12:50 Στυλιανός Λαμπάκης, Η κρητική Αποκάλυψη της Θεοτόκου.
12:50-13:15 Francesca Paola Vuturo, Για την έκδοση των έργων του Νείλου Μπέρτου.
13:15-13:40 Cristiano Luciani, Προκαταρκτική έρευνα για μια νέα έκδοση των Ανδραγαθημάτων του Μερκουρίου Μπούα.
13:40-14:05 Ελένη Λαμπάκη, Συγκριτική εξέταση των χειρόγραφων και έντυπων μαρτύρων της Ερωφίλης.
Λήξη Συνεδρίας.
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 Νοεμβρίου 2012
ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
(Πρόεδρος: Michael Jeffreys)
17:00-17:25 Günther S. Heinrich, Ποια ή ποιος συνέγραψε την Κακοπαντρεμένη;
17:25-17:50 Markéta Kulhánková, Άμυαλο γήρας στην υστεροβυζαντινή και πρώιμη νεοελληνική λογοτεχνία.
17:50-18:15 Στέφανος Κακλαμάνης, Αναφορά στον Μιχάλη Λασιθιωτάκη.
18:15-18:40 Caterina Carpinato, «Αρχοντόπουλον από καλήν γενεάν». Note testuali a componimenti in greco volgare pubblicati a stampa nel XVI secolo.
18:40-19:05 Matteo Miano, Η καταγγελία των μοναχών του Καλιάζιν και το τρίτο Πτωχοπροδρομικό ποίημα. Αντανακλάσεις της βυζαντινής σάτιρας σε ένα ρώσικο κείμενο του 17ου αιώνα.
19:05-19:30 Διάλειμμα.
(Πρόεδρος: Bernard Flusin)
19:30-19:55 Αλέξης Πολίτης, Λόγιες ριμάδες 16ος-18ος αιώνας. Απόπειρα μιας πρώτης (και ατελούς) καταγραφής.
19:55-20:20 Ειρήνη Γεργατσούλη, Ιστορική αφήγηση και ιστορία. Η περίπτωση των Ανδραγαθιών του Λαζάρου Μοτσενίγου (1657) του Θεόδωρου Μοντσελέζε.
20:20-20:45 Κυριάκος Παπουλίδης, Η πρώιμη νεοελληνική γραμματεία στη μεταβυζαντινή Ευρώπη. Χειρόγραφη και έντυπη δημώδης λογοτεχνική παραγωγή στην Πολωνολιθουανική Ένωση (1569-1699).
Λήξη Συνεδρίας.
ΣΑΒΒΑΤΟ 3 Νοεμβρίου 2012
ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
(Πρόεδρος: Arnold van Gemert)
09:00-09:25 Εμμανουήλ Πατεδάκης, Μαρτυρίες από την ομιλουμένη σε επιγραφές τοιχογραφημένων ναών της Κρήτης (13ος-15ος αι.).
09:25-09:50 Σωτηρία Σταυρακοπούλου, Φτώχεια και κοινωνική συνείδηση στην πρώιμη δημώδη ποίηση.
09:50-10:15 Σταματίνα Λεντάρη, Η πόλη των αισθήσεων στα έργα του Στέφανου Σαχλίκη.
10:15-10:40 Βάλτερ Πούχνερ, Ανοιχτά ζητήματα στο κρητικό θρησκευτικό ποίημα Παλαιά και Νέα Διαθήκη.
10:40-11:05 Wim F. Bakker & Dia M. L. Philippides, Μια πρώτη προσέγγιση στη ρίμα της Παλαιάς και Νέας Διαθήκης.
11:05-11:30 Μαριάννα Παφίτη, Είναι τελικά η Βοσκοπούλα μια άλλη pastorella;
11:30-12:00 Διάλειμμα.
(Πρόεδρος: Βάλτερ Πούχνερ)
12:00-12:25 Μαρίνα Ροδοσθένους-Μπαλάφα, Απηχήσεις του Βασιλείου Διγενή Ακρίτη και του Άσματος του Αρμούρη στον Ερωτόκριτο του Βιτσέντζου Κορνάρου.
12:25-12:50 Τασούλα Μαρκομιχελάκη, Συμβολή στη μελέτη της γκιόστρας στον Ερωτόκριτο: ο Αφέντης της Πάτρας Δρακόκαρδος.
12:50-13:15 Μιχάλης Πιερής, «Tα λόγια της αγάπης». Οι στίχοι των τραγουδιών του Ερωτόκριτου. Μια πρόταση.
13:15-13:40 Σταματία Λαουμτζή, «Τσ’ αγάπης το δεντρό» και τα «πωρικά» του στον Eρωτόκριτο.
13:40-14:05 Rosemary E. Bancroft-Marcus, Apparent metrical peculiarities in Cretan Renaissance verse and their relation to the phonetic Latin-script writing system.
Λήξη Συνεδρίας.
ΣΑΒΒΑΤΟ 3 Νοεμβρίου 2012
ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
(Πρόεδρος: Μιχάλης Πιερής)
17:00-17:25 Μαρία-Χριστιάνα Πάσσου, Μια άλλη ανάγνωση της Πανώριας του Γ. Χορτάτση.
17:25-17:50 Ειρήνη Παπαδάκη, «Peregrina alma fenice…»: από τον Pastor Fido του Guarini στον κρητικό Πιστικό Βοσκό.
17:50-18:15 Ναταλία Δεληγιαννάκη, Η ανάγνωση της Ερωφίλης στον Ερωτόκριτο.
18:15-18:40 Γιώργος Καλλίνης, Η Ερωφίλη του Γ. Χορτάτση. Πέρα από το αρχαιοελληνικό τραγικό.
18:40-19:05 Μιχαήλ Πασχάλης, Ο αποκλεισμός της ελληνόγλωσσης λογοτεχνίας από τις Ακαδημίες της Κρήτης και ο σιωπηλός διάλογος των δημιουργών.
19:05-19:30 Διάλειμμα.
(Πρόεδρος: Γιάννης Μαυρομάτης)
19:30-19:55 Gaia Zaccagni, Η ρητορική τέχνη του Φραγκίσκου Σκούφου: συνέχεια και γλωσσική ανανέωση μεταξύ βυζαντινής παράδοσης και φιλοσοφικών συζητήσεων στην Ιταλία του 1600.
20:00-21:00 Πρώτη συνέλευση της Διεθνούς Εταιρείας για τη μελέτη της δημώδους ελληνικής γραμματείας (12ος-17ος αι.).
Απονομή Δ´ Διεθνούς Βραβείου εις μνήμην Ν. Μ. Παναγιωτάκη.
Λήξη Συνεδρίας.
ΚΥΡΙΑΚΗ 4 Νοεμβρίου 2012
ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
(Πρόεδρος: Caterina Carpinato)
09:00-09:25 Ελένη Καραντζόλα & Κατερίνα Τικτοπούλου, Γλώσσα της δημώδους λογοτεχνίας και Ιστορία της ελληνικής (12ος-17ος αι.).
09:25-09:50 Cristina Rognoni, Note per uno studio della lingua greca medievale: i documenti privati redatti in Italia meridionale (XII-XIII secolo).
09:50-10:15 Julia G. Krivorychko, Ανώνυμο βιβλικό γλωσσάριο από το πρώτο μισό του ΙΔ΄ αιώνα: μια άγνωστη πλευρά των μεσαιωνικών ελληνικών.
10:15-10:40 Javier Alonso Aldama, Τα συνδετικά επιρρήματα στα κείμενα της δημώδους μεσαιωνικής λογοτεχνίας (12ος-17ος αι.).
10:40-11:05 Marina Pirrone, Διασυνδέσεις ιταλικών γλωσσικών στοιχείων στις κωμωδίες της κρητικής Αναγέννησης και στον Ερωτόκριτο.
11:05-11:30 Διάλειμμα.
(Πρόεδρος: Αλέξης Πολίτης)
11:30-11:55 Μαρίνα Δετοράκη, Το Λειμωνάριο του Ιωάννη Μόσχου και η θέση του στην ιστορία της νεοελληνικής γλώσσας.
11:55-12:20 Μιχαήλα Καραμπίνη-Ιατρού, Από το της Κοινῆς των Ελλήνων γλώσσης του Νικολάου Σοφιανού στο Greco volgare του Girolamo Germano και στο Graeco Barbarum του Simon Portius. Μια περιδιάβαση και αξιολόγηση των πρώτων νεοελληνικών γραμματικών του 16ου και 17ου αιώνα.
12:20-12:45 Νίκος Λιόσης, Η γραμματική του πατέρα Νικηφόρου Ρωμανού του Θεσσαλονικέως (17ος αι.) ως πηγή για τη μελέτη της πρώιμης νεοελληνικής και των ποικιλιών της.
12:45-13:10 Αλέξανδρος Κατσιγιάννης, Επίγονοι του Κοραή και δημώδης λογοτεχνία. Χριστόφορος Φιλητάς: πρόδρομος και λησμονημένος.
ΚΑΤΑΛΗΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Στέφανος Κακλαμάνης / Ἀλέξης Καλοκαιρινός.
Λήξη του Συνεδρίου.
Νέα έκδοση: Εμμ. Κριαράς (επιμ.), Ανακάλημα της Κωνσταντινούπολης, Θεσσαλονίκη: ΙΝΣ 2012 July 31, 2012
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις , add a comment
Ανακάλημα της Κωνσταντινούπολης (Εκδ. Κριαρά 2012)
2012, σελ. 152 (€ 15), ISBN 978-960-231-151-6
Το Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης είναι ένας από τους ωραιότερους και δημωδέστερους ιστορικούς «θρήνους» για την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453. Μέσα σε 118 στίχους περιγράφει ρεαλιστικά όχι μόνον τις πολεμικές σκηνές της πολιορκίας αλλά και τα δεινά των υπόδουλων χριστιανών αμέσως μετά την Άλωση, και ανασυνθέτει, με λυρικό και τραγικό τρόπο, την προσωπικότητα του τελευταίου αυτοκράτορα της Ρωμανίας Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Πίσω από τον ανώνυμο δημιουργό του βρίσκεται ίσως ένας ποιητής λόγιος, καλά ενημερωμένος ιστορικά, αλλά και γνώστης της λαϊκής ποίησης, αφού διασώζει αρκετές από τις αρετές του δημοτικού τραγουδιού.
Με αυτή τη νεότερη, συμπληρωμένη έκδοση, ο καθηγητής Εμμ. Κριαράς επιστρέφει στον οικείο χώρο ενός ποιήματος που για πρώτη φορά βρέθηκε στο επίκεντρο των μελετών του πριν από πέντε δεκαετίες, αυτή τη φορά με αναλυτικότερα στοιχεία για τη γλώσσα και την τοπική του προέλευση. Στο Επίμετρο ο καθηγητής Γ. Κεχαγιόγλου δίνει επιπλέον πληροφορίες για την πλούσια και πολύμορφη γραμματεία με θέμα την Άλωση, συνοψίζει τις νεότερες φιλολογικές και κριτικές αποτιμήσεις του ποιήματος και συζητά τον ιδεολογικό προσδιορισμό του. Τα Συνοδευτικά έμμετρα κείμενα, στο τέλος του Επιμέτρου, περιλαμβάνουν μια επιλογή από ομόθεμα δημώδη ποιήματα/θρήνους (μέσα 15ου–αρχές 16ου αι.), δημοτικά τραγούδια αλλά και νεότερα ποιήματα.Το Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης είναι το τέταρτο βιβλίο της νέας σειράς του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών “Παλιότερα Κείμενα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας”. Σκοπός της σειράς είναι η γνωριμία και εξοικείωση του μορφωμένου αλλά μη εξειδικευμένου κοινού με λογοτεχνικά κείμενα παλιότερων περιόδων της νεοελληνικής λογοτεχνίας μέσα από πρακτικές, εύχρηστες και αξιόπιστες επιστημονικά εκδόσεις, που απαλλάσσουν τον αναγνώστη από την ανάγκη να ψάξει ο ίδιος πρόσθετα βοηθήματα για την κατανόηση των έργων (λεξικά, εγκυκλοπαίδειες, ειδική βιβλιογραφία κτλ.). Προπομπό της σειράς αποτέλεσε ο τόμος Από τον ύστερο Μεσαίωνα ώς τον 18ο αιώνα. Εισαγωγή στα παλιότερα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, του Γ. Κεχαγιόγλου. Στη σειρά κυκλοφορούν ήδη οι τόμοι: Η κακοπαντρεμένη ή Ρίμα για τον γέρο και το κορίτσι (επιμ. Arnold van Gemert, σε συνεργασία με την Ireen Beijerman), Ο κάτης και ο μποντικός (επιμ. Cristiano Luciani) και Πτωχολέων (επιμ. Γ. Κεχαγιόγλου)
Νέα έκδοση: Hans Eideneier (επιμ.), Πτωχοπρόδρομος. Κριτική έκδοση, Ηράκλειο: ΠΕΚ 2012 July 20, 2012
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις , add a comment
ISBN-13: 978-960-524-374-6
Κωδικός στον Εύδοξο: 22694418
Χαρακτηριστικά: 14 Χ 21 εκ., 392 σελ.
Έτος έκδοσης: 2012
Τρέχουσα έκδοση: 2012
Λιανική τιμή: €15,00
Έκπτωση: 10%
Τιμή αγοράς: €13,50
Με σχέδια του Αλέκου Φασιανού
Tα τέσσερα ποιήματα που εκδίδονται –συνδετικός κρίκος των οποίων είναι το όνομα Πτωχοπρόδρομος– είναι τα παλαιότερα της λεγόμενης «Βυζαντινής δημώδους γραμματείας». Ο ποιητής εμφανίζεται σε τέσσερις διαφορετικές, λίαν δραματικές σκηνές: μια για να εξευμενίσει τη δύστροπη γυναίκα του που τολμάει να τον αποκλείει ακόμη και από το οικογενειακό τραπέζι με αποτέλεσμα να κοντεύει να πεθάνει της πείνας. Μια για να συντηρήσει το ενδεές νοικοκυριό της πολυμελούς οικογένειάς του. Μια για να ζητήσει κάποια αμοιβή για τον εαυτό του ως σπουδαγμένο φιλόλογο (“ανάθεμα τα γράμματα…”). Και μια για να ζητήσει μετάθεση, ως καλόγερος πια, από ένα κακώς διοικούμενο μοναστήρι σε άλλο, προφανώς καλύτερο…
Αν και πολλά στοιχεία υποδεικνύουν τη σχέση των ποιημάτων με την αυτοκρατορική αυλή των Κομνηνών του 12ου αιώνα, η ταύτιση του δημιουργού τους με τον γνωστό λόγιο αυλικό ποιητή Θεόδωρο Πρόδρομο αμφισβητείται, κυρίως με βάση το πλούσιο δημώδες γλωσσικό υλικό και το ύφος τους. Πρόκειται για έργα που ανήκουν στην παρακλητική ή επαιτική ποίηση, είδος γνωστό από παλιά, με στοιχεία σάτιρας.
Πέρα από την καθαρά λογοτεχνική τους αξία, τα κείμενα αποτελούν κλειδί για τη μελέτη της εξέλιξης της μεσαιωνικής ελληνικής γλώσσας. Με τούτη την κριτική έκδοση τα Πτωχοπροδρομικά γίνονται προσιτά και στο ελληνικό κοινό.
Νέα έκδοση: Tassos A. Kaplanis, ed., Ioakeim Kyprios’ Struggle; A Narrative Poem on the ‘Cretan War’ of 1645-1669 July 13, 2012
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις , add a comment890 pp (A4 size)
ISBN: 978-9963-0-8125-7
Price: 30.5 Euro
Ιωακείμ Κύπριος, Πάλη (Εκδ. Καπλάνη)
Prize in memory of Nikolaos M. Panagiotakis (1935-1997). 5th edition. June 2, 2012
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδηλώσεις , add a commentCall for papers for the 5th edition of the Prize in memory of Nikolaos M. Panagiotakis.
PREMIO DI STUDIO
ALLA MEMORIA DI NIKOLAOS M. PANAGIOTAKIS (1935-1997)- V Edizione
È indetta la V edizione del Premio Internazionale di studio alla memoria del Prof. Nikolaos M. Panagiotakis.
Il premio, istituito nel 2001, grazie al supporto dei Ministeri degli Affari Esteri e della Cultura di Grecia, dell’Istruzione e della Cultura della Repubblica Cipriota, del Dipartimento di Scienze dell’Antichità e del Vicino Oriente dell’Università Ca’ Foscari e della Fondazione di Venezia (tramite l’Associazione Italia-Grecia di Venezia), è riservato a studiosi di età massima 40 anni. Attualmente il Premio è sostenuto finanziariamente dai fondi per la promozione della Lingua e letteratura neogreca presso il Dipartimento di Studi Umanistici dell’Università Ca’ Foscari di Venezia.
I lavori da sottoporre alla Commissione scientifica devono essere attinenti ai seguenti campi di ricerca: lingua, letteratura e storia bizantina e post-bizantina; filologia bizantina e umanistica; documenti d’archivio relativi alla storia greca medievale e moderna; produzione letteraria in greco volgare; letteratura e cultura cretese durante il dominio veneziano; rapporti storici, storico-letterari e culturali fra Oriente greco ed Occidente in età medievale e moderna; dotti greci della diaspora; Venezia e i Greci.
I contributi devono essere originali, individuali e non pubblicati alla data di scadenza del bando (31.7.2012).
I contributi (in italiano, greco, inglese, francese), fino ad un’estensione massima di 30 cartelle, devono essere inviati sia in forma elettronica, in allegato pdf, entro il 31 luglio 2012 al seguente indirizzo: premiopanagiotakis@yahoo.it.
Il candidato deve allegare una scheda con il proprio recapito postale, l’indirizzo di posta elettronica, e la dichiarazione relativa a non aver compiuto 40 anni alla data di scadenza del bando.
Il premio ammonta a 1500 euro.
La cerimonia di consegna avverrà a Creta nell’ambito del Congresso Neograeca Medii Aevi, che si svolgerà ai primi di novembre 2012.
La comunicazione del nome del vincitore verrà inviata a coloro che hanno preso parte al concorso, tramite mail, dopo il 15 ottobre 2012.
In occasione della pubblicazione del contributo premiato, l’autore è invitato ad inserire in nota: Premio N. M. Panagiotakis 2012.
La Commissione, qualora il contributo non sia già in corso di stampa, proporrà il lavoro premiato per la pubblicazione su una rivista internazionale.
Vincitori delle passate edizioni sono stati i seguenti studiosi:
I edizione 2003. Filippomaria Pontani, Ulisse a Creta. Marco Musuro, Arsenio Apostolis e l’Odissea
II edizione 2005. Kostas Yiavis, So near, yet so far: Medieval Courtley Romance and Imberios and Margarona. A Case of De-Medievalization
III edizione 2007 ex aequo Marta Cardin, L’epitaffio per Socratea di Paro, Museo Archeologico Nazionale di Venezia (nr. Inv. 157); Leonora Neville, Power-hungry Byzantine Empresses and Theodora’s rhetorical legacy: the functions of women in Byzantine historical narrative.
IV edizione 2009 ex aequo Silvia Tessari, Un canone inedito alla Θεοτόκος attribuito a Fozio. Edizione critica e trascrizione musicale; Efstratis Papaioannou, Byzantine Mirrors: Self-Reflection in Medieval Greek Writing
Prize in memory of Nikolaos M. Panagiotakis (1935-1997). 5th edition. (PDF)
Νέα έκδοση: Francesca Vuturo, Έπαινος γυναικών March 4, 2012
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις , add a comment
