Ο 17ος τόμος του Λεξικού Κριαρά είναι διαθέσιμος στη διεύθυνση

http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/em_kriaras/scanned_new/index.html?id=120

Οι σελίδες του τόμου είναι διαθέσιμες σε μορφή εικόνας.

Νέα έκδοση: Γ. Κεχαγιόγλου, Πτωχολέων September 9, 2011

Πτωχολέων

Γιώργος Κεχαγιόγλου (επιμ.)

2011, σελ. 216 (€ 15), ISBN 978-960-231-146-2

Με τον τίτλο Πτωχολέων (λέξη που αφορά τον πρωταγωνιστή, μα που τη βρίσκουμε μόνο σε ένα από τα χειρόγραφα) εννοούμε ένα ανώνυμο δημώδες ποίημα συνθεμένο στον σπάνιο, ακόμα, κατά τον ύστερο Μεσαίωνα, ανομοιοκατάληκτο τροχαϊκό οκτασύλλαβο. Καμιά από τις πολλές ελληνόγλωσσες παραλλαγές αυτού του ποιήματος δεν τυπώθηκε πριν από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, αν και είχε γνωρίσει αξιοσημείωτη χειρόγραφη διάδοση ώς και το τρίτο τέταρτο του 18ου αιώνα. Αφηγείται τη φιλοσοφική/διδακτική (αλλά με έμφαση στην παραμυθική περιπέτεια) και χιουμοριστικά τολμηρή ιστορία ενός σοφού γέρου εκτιμητή που βρίσκει απροσδόκητα, μα αλάθητα και απομυθοποιητικά, το σκάρτο πίσω από την πλανερή βιτρίνα φανταχτερών/εντυπωσιακών αντικειμένων, ζώων και ανθρώπων. Ο Πτωχολέων φαίνεται να κρατά αρκετά επιφανή θέση μέσα σε ένα διεθνές πλαίσιο ανάλογων διηγήσεων, από τις προχριστιανικές παραβολές του βουδισμού στην Ασία και τις κατοπινές προφορικές διηγήσεις της Μέσης και της Εγγύς Ανατολής έως τα «νεοτερικά/νοβελιστικά» διηγήματα ή ανέκδοτα του σκανδιναβικού Βορρά και της ιβηρικής και ιταλικής Δύσης.

Ο Γ. Κεχαγιόγλου είναι καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Α.Π.Θ.

via ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

Neograeca Medii Aevi VII (Κρήτη 2012): 1η εγκύκλιος June 7, 2011

ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
NEOGRAECA MEDII AEVI VII

Χαρτογραφώντας τη δημώδη λογοτεχνία (12ος-17ος αι.)
Ηράκλειο, 1-4 Νοεμβρίου 2012
Το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών (Ε.Κ.Ι.Μ.) διοργανώνουν το Ζ´ Διεθνές Συνέδριο «Neograeca Medii Aevi VII» με γενικό θέμα: «Χαρτογραφώντας
τη δημώδη λογοτεχνία (12ος-17ος αι.)». Οι εργασίες του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν στο Ηράκλειο από την 1η ως τις 4 Νοεμβρίου 2012.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συνεδριάσεις οργανωμένες στις επόμενες θεματικές ενότητες:

1. Δημώδεις εκφάνσεις του όψιμου ελληνικού Μεσαίωνα.
2. Από το χειρόγραφο στο χειρόγραφο: παραγωγή και διάδοση των λογοτεχνικών κειμένων (14ος-17ος αι.).
3. Ζητήματα ποιητικής στην Κρητική Λογοτεχνία της ακμής.
4. Ανακοινώσεις ελεύθερης θεματικής.

Σε ειδική πανηγυρική συνεδρία της Ολομέλειας του Συνεδρίου θα συγκληθεί η πρώτη συνέλευση της Διεθνούς Εταιρείας για τη Μελέτη της Δημώδους Ελληνικής Γραμματείας (12ος-17ος αι.).

Σας καλούμε να συμμετάσχετε ως εισηγητής στις εργασίες του Συνεδρίου.

Η διάρκεια κάθε ανακοίνωσης ορίζεται στα 20´ λεπτά.

Μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή αποστέλλοντας το δελτίο συμμετοχής στην ηλεκτρονική: neograecamediiaevi.vii@ekim.gr ή στην ταχυδρομική διεύθυνση: Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, Οίκος Α. & Μ.
Καλοκαιρινού, Σοφοκλή Βενιζέλου 27 /Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7, 71202 Ηράκλειο Κρήτης.

Ο τίτλος της ανακοίνωσής σας πρέπει να συνοδεύεται και από περίληψη του περιεχομένου της (όχι μεγαλύτερη των 400 λέξεων).
Τελευταία προθεσμία δήλωσης συμμετοχής ορίζεται η 30ή Οκτωβρίου 2011. Η αποδοχή της θα σας κοινοποιηθεί ηλεκτρονικά το αργότερο ως τις 15 Δεκεμβρίου 2011.

Οι οργανωτές προτίθενται να καλύψουν ένα μέρος της δαπάνης διαμονής σας το οποίο θα προσδιοριστεί στην τελευταία εγκύκλιο που θα λάβετε και θα εξαρτηθεί από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση. Αν πάντως μπορείτε να καλύψετε το σύνολο ή μέρος των εξόδων σας από τον φορέα όπου εργάζεστε, η Οργανωτική Επιτροπή θα σας διευκολύνει στέλνοντάς σας εγκαίρως βεβαίωση συμμετοχής.

Σας παρακαλούμε επίσης να ενημερώσετε τους υποψήφιους διδάκτορες, τους συνεργάτες και τους συναδέλφους σας για τη δυνατότητα παρακολούθησης και συμμετοχής τους (με ανακοίνωση) στις εργασίες του Συνεδρίου, συμβάλλοντας έτσι στην επιτυχία του.

Εκ μέρους της Οργανωτικής Επιτροπής
Στέφανος Κακλαμάνης
Παν/μίο Κρήτης

Αλέξης Καλοκαιρινός
Παν/μίο Κρήτης & Ε.Κ.Ι.Μ.

Εδώ μπορείτε να βρείτε το δελτίο συμμετοχής: Neograeca VII, Δελτίο συμμετοχής

Μπορείτε να διαβάσετε την εγκύκλιο (και στα αγγλικα) και εδώ:

Neograeca Medii Aevi VII (2012)

Νέα έκδοση: Hans Eideneier, Äsop – Der frühneugriechische Roman April 26, 2011

Κριτική έκδοση όλων των εκδοχών του Βίου του Αισώπου, με γερμανική μετάφραση εικονογραφημένη με ξυλογραφίες του “Ulmer Aesop“.

(more…)

Νέα έκδοση: C. Luciani, Ο Κάτης και ο μποντικός April 14, 2011

2011, σελ. 112 (€ 12), ISBN 978-960-231-143-1

Ο Κάτης και ο μποντικός είναι ένα σύντομο διασκεδαστικό δημώδες ποίημα της εποχής της Αναγέννησης, με θέμα το παιχνίδι της γάτας και του ποντικού. Γραμμένο από ανώνυμο, πιθανόν Κρητικό, συγγραφέα, το ποίημα συνεχίζει μια μακρόχρονη λογοτεχνική παράδοση έργων με ζώα από την όψιμη αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα, με διασημότερο παράδειγμα τους Μύθους του Αισώπου. Ο ποιητής αφηγείται με σατιρική διάθεση μια παραλλαγή ενός γνωστού (και από τη λαϊκή/δημοτική προφορική παράδοση) μύθου, με διδακτικές προεκτάσεις γύρω από τις σχέσεις δύναμης και αδυναμίας, δόλου και ευπιστίας.

Η έκδοση του κειμένου έγινε από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Ρώμης Cristiano Luciani, ενώ το πλούσιο Επίμετρο επιμελήθηκε ο καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Γιώργος Κεχαγιόγλου.

via ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

Νέα έκδοση: Arnold van Gemert, Η κακοπαντρεμένη April 14, 2011

2010, σελ. 88 (€ 12), ISBN 978-960-231-141-7

Η Κακοπαντρεμένη ή Ρίμα για τον γέρο και το κορίτσι είναι ένα ανώνυμο, σατιρικό και διδακτικό ποίημα του 15ου αιώνα ή των αρχών του 16ου, με θέμα τον ηλικιακά και κοινωνικά αταίριαστο γάμο μιας νέας κοπέλας με έναν γέρο, που δίνει ως πλούσιο “αντίπροικο” ρούχα, χρήματα, ακόμη και ακίνητα. Με αφηγήτρια (ίσως και συγγραφέα) μια πολύπειρη κι ελευθερόστομη γυναίκα, το ποίημα απευθύνεται κυρίως στα ανύπαντρα κορίτσια, προειδοποιώντας για τις συνέπειες ενός τέτοιου γάμου. Ο βρομερός, αδύναμος και ερωτικά ανίκανος γέρος σύζυγος, οι πικρές εμπειρίες της νεαρής γυναίκας που μόνη ελπίδα της είναι να μείνει σύντομα χήρα, και οι ηδονές του έρωτα ανάμεσα σε δυο νέους εραστές συνθέτουν τις επιμέρους όψεις ενός δημοφιλούς λογοτεχνικού θέματος με μακρά παράδοση.
Στον αντίποδα της αντίληψης που ταυτίζει τα γηρατειά με τη σοφία, ο ερωτευμένος γέρος βρίσκεται ανάμεσα στα κωμικά πρόσωπα του Μένανδρου, του Πλαύτου, του Έρασμου, ενώ το παράπονο της νέας γυναίκας που υποχρεώνεται να πάρει για άντρα της έναν γέρο είναι επίσης γνωστό θέμα του Βοκάκιου αλλά και των μεσαιωνικών γαλλικών και ιταλικών “τραγουδιών της κακοπαντρεμένης”. Εξίσου διαδεδομένο με το λογοτεχνικό είναι και το εικονογραφικό θέμα των “αταίριαστων ζευγαριών”, ιδιαίτερα κατά τον 16ο αιώνα και τις αρχές του 17ου, στη Γερμανία και τις Κάτω Χώρες.

via ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας 1100-1669 του Εμμανουήλ Κριαρά, Τόμος ΙΖ March 10, 2011

Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας 1100-1669 του Εμμανουήλ Κριαρά, Τόμος ΙΖ΄ (πνεύσις-προβίβασις). Έκδοση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας. Θεσσαλονίκη, τυπογραφείο Ζήτη 2011, σελ. 383, ISBN 978-960-7779-48-9.

Tο Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας 1100–1669 του Eμμανουήλ Kριαρά, το οποίο τιμήθηκε με δεκάδες επαινετικών κριτικών σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά και με τιμητικές διακρίσεις της εμβέλειας του γαλλικού βραβείου Desrousseaux και του αυστριακού βραβείου Herder, αποτελεί σε παγκόσμια κλίμακα (από το 1968, που εκδόθηκε ο πρώτος τόμος) βασικό εργαλείο για τη μελέτη της μεσαιωνικής γραμματείας μας και της Νέας Ελληνικής γλώσσας.

Ο 17ος είναι ο τρίτος τόμος της συνέχειας του λεξικού που συντάσσεται και εκδίδεται από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας από ομάδα συνεργατών υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Ι.Ν. Καζάζη και περιλαμβάνει τα λήμματα πνεύσις-προβίβασις. Κατά το πρότυπο του καθηγητή Κριαρά, είναι πλήρες και προσφέρει αναλυτική τεκμηρίωση με πάμπολλα παραθέματα και αναφορές στη γραμματεία της εποχής. Είναι χάρη στην τεκμηρίωση αυτήν, που αν και λεξικό γλωσσικό, επιτρέπει μια ματιά στον συνολικό πολιτισμό των κρίσιμων αιώνων για τη διαμόρφωση του νέου ελληνισμού.

Το Λεξικό καλύπτει έξι περίπου αιώνες μεσαιωνικής γραμματείας – περίοδο κατά την οποία διαμορφώνεται αποφασιστικά η νέα ελληνική γλώσσα, μορφολογικά και σημασιολογικά. Η μετάβαση από την αρχαία και ελληνιστική στη νεοελληνική αποτυπώνεται – με τρόπο συχνά αποκαλυπτικό – στη δημώδη γλώσσα της εποχής.

Το Λεξικό Κριαρά όχι μόνο ικανοποιεί τις ανάγκες των ερευνητών των βυζαντινών δημωδών κειμένων, αλλά προωθεί και τη μελέτη των νεοελληνικών διαλέκτων και ιδιωμάτων –εφόσον το Ιστορικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών βρίσκεται ακόμη μόνον στο στοιχείο Ε. Η δημώδης βυζαντινή λογοτεχνία, η γέφυρα αρχαίων και νέων, είναι ένα ανεκτίμητο κεφάλαιο για τους ερευνητές και διδάσκοντες την ελληνική όλων των φάσεων.

Τόσο οι 16 προηγούμενοι τόμοι, όσο και η δίτομη Επιτομή των 14 τόμων, που συντάχθηκε από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, είναι προσβάσιμα και ηλεκτρονικά: Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα (www.greek-language.gr).

via

Νέα έκδοση: Κατερίνα Τικτοπούλου, Ο Κάτης και ο Μποντικός December 29, 2010

Ο Κάτης και ο Μποντικός, Κριτική έκδοση, εισαγωγή, σχόλια, γλωσσάριο: Κατερίνα Τικτοπούλου. Ηράκλειο: Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών 2010 (ISBN: 978-960-9480-02-4)