ΟΔΗΓΟΣ ΕΡΓΩΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
(1370-1690)
Επιμέλεια:
Arnold van Gemert
Anita Stamoulis
Dusjka
Stijfhoorn
Saskia Alting
ΚΕΝΤΡΟ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
Ηράκλειο Κρήτης
:
2002
Επιμέλεια έκδοσης: Τασούλα Μαρκομιχελάκη
Κωστής
Ψυχογιός
Εικόνες
εξωφύλλου και
σελίδας τίτλου:
α) Από το βιβλίο
Έτυμολογικον μέγα (Βενετία
1499), διακοσμητική ξυλογραφία του τυπογράφου Ζαχαρία
Καλλιέργη με το όνομα του συνεταίρου του και χορηγού της
έκδοσης Νικολάου Βλαστού (βλ.
Layton 1994, εικ. 50).
β) To
Campo dei Creci (Πλατεία των Ελλήνων) στη
Βενετία. Στην παλαιά αυτή χαλκογραφία διακρίνονται ο ναός
του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων με το κωδωνοστάσιό του
(δεξιά) και το Φλαγγίνειον Φροντιστήριον (αριστερά)· στο
δεύτερο στεγάζεται σήμερα το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών
και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας.
Εικόνα οπισθόφυλλου:
Κόσμημα του εκδότη και
τυπογράφου ελληνικών έργων Antonio Pinelli στο
Εύχολόγιον, Βενετία 1619-1620 (βλ.
Layton 1994, εικ.
210).
ΚΕΝΤΡΟ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
(Aπόσπασμα
πρακτικού της 20/9/2000) Σήμερα, Τετάρτη 20
Σεπτεμβρίου 2000, και ώρα 19:00 στα γραφεία του Κέντρου
Κρητικής Λογοτεχνίας στους Βαρβάρους (Μυρτιά) συνήλθε το
Δ.Σ. και [...] 5. Συζητήθηκε η πρόταση του προέδρου για
την έκδοση μονογραφίας του κ. van Gemert με τίτλο:
«Οδηγός έργων της Κρητικής Λογοτεχνίας». Η πρόταση έγινε
ομόφωνα δεκτή.
Ο πρόεδρος: Σ.Ν. Φιλιππίδης.
Ο γραμματέας: Ν. Γιγουρτάκης. Τα μέλη: Ρ. Κυπριωτάκης,
αντιπρόεδρος, Κ. Μουτζούρης, αναπλ. αντιπρόεδρος, Αιμ.
Γάσπαρης, ταμίας, Μ. Πατεράκης, ΑΘ. Ψαρουλάκη.
Copyright © 2002:
Arnold Fr. van Gemert
(Universiteit van Amsterdam) & «Κέντρο
Κρητικής Λογοτεχνίας» (Βάρβαροι, Δήμος "Ν.
Καζαντζάκης", Κρήτη, 70100)
ISBN 960-86847-2-2
Πρόλογος
Τον Ιούνιο του 1997 είχαμε οργανώσει στο Πανεπιστήμιο του
Άμστερνταμ, προς τιμήν του Wim Bakker, το Συμπόσιο Η
κρητική λογοτεχνία στο κοινωνικό και ιστορικό της
πλαίσιο. Για το Συμπόσιο αυτό οι μαθήτριες μου
Anita Stamoulis, Dusjka Stijfhoorn και Saskia Alting είχαν
συντάξει έναν οδηγό για τα έργα της κρητικής λογοτεχνίας τα
γραμμένα κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας. Μετά τη λήξη
του Συμποσίου, η Anita Stamoulis διόρθωσε τα λάθη και τις
ατέλειες που είχαμε βρει ή που μας είχαν υποδείξει μερικοί
σύνεδροι, και υιοθέτησε επίσης διάφορες άλλες υποδείξεις και
παρατηρήσεις. Έτσι αποφασίσαμε να απομακρύνουμε ή να μη
συμπεριλάβουμε τα καθαρά (και αποκλειστικά) θρησκευτικά και
λόγια κείμενα του Μάξιμου Μαργούνιου, του Ιωάννη Μορεζήνου
και του Αγάπιου Λάνδου.
Στο συνέδριο που οργάνωσε το 2000 το Κέντρο Κρητικής
Λογοτεχνίας στους Βαρβάρους του Δήμου «Ν. Καζαντζάκη»
πρόσφερα το υλικό στο Κέντρο για να το δημοσιεύσει είτε με
τον παραδοσιακό τρόπο ως βιβλίο είτε με ηλεκτρονικό τρόπο
στην ιστοσελίδα του Κέντρου. Για το σκοπό αυτό ήλεγξα όλο το
υλικό από την αρχή, το ενημέρωσα με καινούργιες εκδόσεις και
περιγραφές που είχαν δημοσιευθεί στο μεταξύ και εφάρμοσα με
συνέπεια τις αρχές που είχαμε εξαρχής συμφωνήσει.
Ως κρητικά παρουσιάζονται σ' αυτόν τον Οδηγό και
έργα που αποδίδονται μεν στην Κρήτη, αλλά που η κρητική τους
ταυτότητα δεν έχει αποδειχθεί ή αμφισβητείται κιόλας.
Το κάθε λήμμα αποτελείται από τις εξής ενότητες:
Τα έργα παρουσιάζονται με χρονολογική σειρά. Όταν δεν είναι
ενιαία η παράδοση των έργων ενός ποιητή (και παραδίδονται
επομένως σε περισσότερα και διαφορετικά χειρόγραφα), το κάθε
έργο αποτελεί ένα χωριστό λήμμα. Έτσι τα ποιήματα του Σαχλίκη π.χ.
αποτελούν χωριστές ενότητες, ενώ αυτά του Ντελλαπόρτα
και του Σκλέντζα
παρουσιάζονται ως ένα λήμμα.
Στο τέλος ακολουθούν κατάλογοι των χειρογράφων (κατά τόπους)
και των αντιγραφέων, βιβλιογραφία των εκδόσεων, μελετών,
βιβλιογραφιών και καταλόγων χειρογράφων, και τέλος
αλφαβητικό ευρετήριο των συγγραφέων και ανώνυμων έργων.
Ευχαριστούμε θερμά τη Βίκυ Δουλαβέρα που
προσφέρθηκε να ελέγξει και να συμπληρώσει, με βάση τη
βιβλιογραφία του Sydney Research Project, τις παραπομπές
στις βιβλιοκρισίες.
Άμστερνταμ, Σεπτέμβριος 2001
Arnold van Gemert
Τα έργα
{1}
Στέφανος Σαχλίκης (±
1330-μετά το 1391)
Καταλόγιν της
Πόθας
- έκταση
- 87 ανομοιοκαταληκτοι πολιτικοί στίχοι
- χρονολόγηση
-
1370-71 (
van Gemert
1980b: 73-74 )
χειρόγραφα
- Ν
- Neapol. gr. Ill Aa 9, ff. 15V-17V (Χατζηγιακουμής
1977: 44-46 , Κεχαγιόγλου
1978: 11-13, 247-48
)
- χρονολόγηση
- πρώτο μισό του 16ου αιώνα (Παναγιωτάκης
1987: 8 )
- γραμμένο από ένα χέρι (αυτ.:
8)
- κατώτερο από το χφ. Ρ
(αυτ.
: 8)
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
γλωσσ. |
βιβλιοκρισίες:
- Κ. Krumbacher, BZ 5
(1896): 620-621
- Α. Nikitskij, Viz. Vrem.
4 (1897): 653-667
- Στέφ. Ξανθουδίδης, Βυζαντίς
1 (1909): 1-30
- Φ. Κουκούλες, Λαογραφία 3
(1911): 365-369
{2} Στέφανος Σαχλίκης (±
1330-μετά το 1391)
Περί φίλων
- αριθμός στίχων και είδος μέτρου
- 201 ανομοιοκατάληκτοι πολιτικοί στίχοι
- χρονολόγηση
- 1370-71 - δεύτερη γραφή ±1385-90 (van Gemert
1980b: 73-74 )
χειρόγραφα
- Ρ
- Paris, gr. 2909, ff. 116r-123r (Chatzigiakoumis1977:
213-215 )
- πρώτες δεκαετίες του 16ου αιώνα (Παναγιωτάκης
1987: 8 )
- γραμμένο από ένα χέρι (αυτ.:
8)
- καλύτερο και πληρέστερο (αυτ.:
7)
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
– |
βιβλιοκρισίες:
- Στέφ. Ξανθουδίδης, Βυζαντίς
1 (1909): 1-30
- Φ. Κουκούλες,Λαογραφία 3
(1911): 365-369
- Ε. Κακουλίδη, Ελληνικά 20
(1967): 264-265 [ = βιβλιοκρισία της
ανατύπωσης του Wagner 1874, Σπανός,
Αθήναι 1961]
{3} Στέφανος Σαχλίκης (± 1330-μετά το 1391)
Περί Φυλακής
- 176 ανομοιοκατάληκτοι πολιτικοί στίχοι
- 1370-71· δεύτερη γραφή ±1385-90 (van Gemert
1980b: 73-75)
χειρόγραφα
- M
- Montepessul. Scol. Medic. 4051, ff.
123r-130r (Omont 1886:
49-50 )
- μετά το 1522, την άλωση της Ρόδου από τους
Τούρκους (Παναγιωτάκης 1987: 10
)
- αντιγραφέας:
- ο φρα Νοέλ δε λα
Μπρω, προφανώς κάποιος ελληνομαθής
Γάλλος Ιωαννίτης ιππότης της Ρόδου (αυτ.:
8-10)
- Ν
- Neapol. gr. Ill Aa 9, ff. 8v-12r (Χατζηγιακουμής
1977: 44-46 , Κεχαγιόγλου
1978: 11-13, 247-48
)
- πρώτο μισό του 16ου αιώνα (Παναγιωτάκης
1987: 8 )
- γραμμένο από ένα χέρι (αυτ.:
8)
- Ρ
- Paris, gr. 2909, ff. 123r-129r (Χατζηγιακουμής
1977: 213-215 )
- πρώτες δεκαετίες του 16ου αιώνα (Παναγιωτάκης
1987: 8 )
- γραμμένο από ένα χέρι (αυτ.:
8)
- καλύτερο και πληρέστερο (αυτ.
: 7)
σύγχρονες εκδόσεις
- κριτική έκδοση· βασίζεται στα Μ και Ρ
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
– |
βιβλιοκρισίες:
- Στέφ. Ξανθουδίδης, Βυζαντίς
1 (1909): 1-30 Φ. Κουκούλες,
Λαογραφία 3 (1911): 365-369
- Ε. Κακουλίδη, Ελληνικά
20 (1967): 264-265 [=βιβλιοκρισία
της ανατύπωσης του Wagner 1874, Σπανός,
Αθήναι 1961]
- κριτική έκδοση· βασίζεται στο Ν
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
– |
βιβλιοκρισίες:
- Κ. Krumbacher, BZ 5 (1896):
620-621
- Α. Nikitskij, Viz. Vrem.
4 (1897): 653-667
- Στέφ. Ξανθουδίδης, Βυζαντίς
1 (1909): 1-30
- Φ. Κουκούλες,Λαογραφία 3 (1911):
365-369
{4} Στέφανος Σαχλίκης (± 1330-μετά το 1391)
Βουλή των
Πολιτικών
- 334 ομοιοκατάληκτοι πολιτικοί στίχοι
(τετράστιχη κ.ά. ομοιοκαταληξία)
- 1370-71 (van Gemert 1980b: 73-74)
χειρόγραφα
- Μ
- Montepessul. Scol. Medic. 4052, ff. 123r-130r (Omont 1886:
49-50)
- μετά το 1522, την άλωση της Ρόδου από
τους Τούρκους (Παναγιωτάκης
1987: 10)
- αντιγραφέας:
- ο φρα Νοέλ δε λα Μπρω, προφανώς κάποιος
ελληνομαθής Γάλλος Ιωαννίτης ιππότης της
Ρόδου (αυτ.:
8-10)
- Ν
- Neapol. gr. Ill Aa 9, ff. 8v-12r (
Χατζηγιακουμής
1977
: 44-46, Κεχαγιόγλου
1978: 11-13,247-48)
- πρώτο μισό του 16ου αιώνα (Παναγιωτάκης
1987: 8)
- γραμμένο από ένα χέρι (αυτ.:
8)
- κατώτερο από το Ρ
(αυτ.:
8)
- Ρ
- Paris, gr. 2909, ff. 123r-129r (Χατζηγιακουμής
1977: 213-215)
- πρώτες δεκαετίες του 16ου αιώνα (Παναγιωτάκης
1987: 8)
- γραμμένο από ένα χέρι (αυτ.:
8)
- καλύτερο και πληρέστερο (αυτ.
: 7)
σύγχρονες εκδόσεις
- κριτική έκδοση· βασίζεται στα Μ και
Ρ
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
– |
βιβλιοκρισίες:
Στέφ. Ξανθουδίδης, Βυζαντίς
1 (1909): 1-30
Φ. Κουκούλες, Λαογραφία 3 (1911):
365-369
Ε. Κακουλίδη, Ελληνικά 20
(1967): 264-265 [=βιβλιοκρισία της
ανατύπωσης του Wagner 1874, Σπανός,
Αθήναι 1961]
- κριτική έκδοση· βασίζεται στο Ν
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
γλωσσ. |
βιβλιοκρισίες:
Κ. Krumbacher, BZ 5
(1896): 620-621
Α. Nikitskij, Viz. Vrem.
4 (1897): 653-667
Στέφ. Ξανθουδίδης, Βυζαντίς
1 (1909): 1-30
Φ. Κουκούλες, Λαογραφία 3
(1911): 365-369
{5} Στέφανος Σαχλίκης (± 1330-μετά το 1391)
Γκιόστρα των
Πολιτικών
- 37 ομοιοκατάληκτοι πολιτικοί στίχοι (Παναγιωτάκης
1987: 22)· το έργο είναι κολοβό
- 1370-71 (Bakker - van
Gemert 1983: 80)
χειρόγραφα
- M
- Montepessul.
Schol. Medic. 4053, ff. 140v-141r (Omont 1886:
49-50)
- μετά το 1522, την άλωση της Ρόδου από
τους Τούρκους (Παναγιωτάκης
1987: 10)
- αντιγραφέας:
- ο φρα Νοέλ δε λα Μπρω, προφανώς κάποιος
ελληνομαθής Γάλλος Ιωαννίτης ιππότης της
Ρόδου (αυτ.:
8-10)
- Ρ
- Paris, gr. 2909, ff. 139r-140r (Χατζηγιακουμής
1977: 213-215)
- πρώτες δεκαετίες του 16ου αιώνα
(Παναγιωτάκης 1987: 8)
- γραμμένο από ένα χέρι (αυτ.:
8)
- καλύτερο και πληρέστερο (αυτ.:
7)
σύγχρονες εκδόσεις
- κριτική έκδοση· βασίζεται στα Μ και Ρ
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
– |
βιβλιοκρισίες:
- Στεφ. Ξανθουδίδης, Βυζαντίς
1 (1909): 1-30
- Φ. Κουκούλες,Λαογραφία
3 (1911): 365-69
- συνοπτική έκδοση· βασίζεται κυρίως στο Ρ
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
– |
{6} Στέφανος Σαχλίκης (± 1330-μετά το 1391)
Συμβουλές στον
Φραντζισκή
367 ομοιοκατάληκτοι πολιτικοί στίχοι ±1385-1390 (van Gemert 1980b:
73-75)
χειρόγραφα
- Μ
- Montepessul. Schol.
Medic. 4056, ff. 141r-154v (Omont 1886:
49-50)
- μετά το 1522, την άλωση της Ρόδου από
τους Τούρκους (Παναγιωτάκης
1987: 10)
- αντιγραφέας:
- ο φρα Νοέλ δε λα Μπρω, προφανώς κάποιος
ελληνομαθής Γάλλος Ιωαννίτης ιππότης της
Ρόδου (αυτ.:
8-10)
- Ν
- Neapol. gr. Ill Aa 9, ff. 17V-25V (Χατζηγιακουμής
1977: 44-46, Κεχαγιόγλου
1978: 11-13,247-48)
- πρώτο μισό του 16ου αιώνα (Παναγιωτάκης
1987: 8)
- γραμμένο από ένα χέρι (αυτ.:
8)
- κατώτερο από το Ρ (αυτ.:
8)
- Ρ
- Paris, gr. 2909, ff. 141r-154v (Χατζηγιακουμής
1977: 213-215)
- πρώτες δεκαετίες του 16ου αιώνα (Παναγιωτάκης
1987: 8)
- γραμμένο από ένα χέρι (αυτ.:
8) καλύτερο και πληρέστερο (αυτ.:
7)
σύγχρονες εκδόσεις
- κριτική έκδοση· βασίζεται στα Μ και Ρ
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
– |
βιβλιοκρισίες:
- Στεφ. Ξανθουδίδης, Βυζαντίς
1 (1909): 1-30
- Φ. Κουκούλες,Λαογραφία
3 (1911): 365-69
- Ε. Κακουλίδη,
Ελληνικά 20 (1967): 264-265
[ = βιβλιοκρισία της ανατύπωσης του Wagner 1874,
Σπανός, Αθήναι 1961]
- κριτική έκδοση· βασίζεται στο Ν αλλά
χρησιμοποιεί και το P
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
γλωσσ. |
{7} Στέφανος Σαχλίκης (± 1330-μετά το 1391)
Αφήγησις παράξενος
- 412 ομοιοκατάληκτοι πολιτικοί στίχοι (Παπαδημητρίου
1896: 15-30)· το έργο είναι
κολοβό
- ±1385-1390 (van Gemert 1980b: 73-75 )
χειρόγραφα
- N
- Neapol. gr. Ill Aa
9, ff. 1r-8ν (Χατζηγιακουμής
1977: 44-46, Κεχαγιόγλου
1978: 11-13, 247-48)
- πρώτο μισό του 16ου αιώνα (Παναγιωτάκης
1987: 8)
- γραμμένο από ένα χέρι (αυτ.:
8)
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
αρν. |
γλωσσ. |
βιβλιοκρισίες:
- Κ. Krumbacher, BZ 5
(1896): 620-621
- Α. Nikitskij, Viz. Vrem.
4 (1897): 653-667
- Στέφ. Ξανθουδίδης, Βυζαντίς
1 (1909): 1-30
- Φ. Κουκούλες, Λαογραφία 3
(1911): 365-369
{8} ανώνυμος
Περί ξενιτείας
- 547 ανομοιοκατάληκτοι πολιτικοί
στίχοι
- ±1400 (Μαυρομάτης
1995: 87-89)
χειρόγραφα
- V
- Vindob. theol. gr. 244, ff. 223r-226r (Hunger 1992:
153)
- 1ο μισό του 16ου αι. (Jeffreys
1996: c-ciii)
- ο γραφέας είναι σε ορισμένες περιπτώσεις
προσεκτικός και διορθώνει εκ των υστέρων
κάτι που έγραψε εσφαλμένα (Μαυρομάτης
1995: 34)
- A
- Athen, gr. E.B.E. 701, ff. 202r-15v (Σακκελίων
- Σακκελίων 1892: 1-3)
- 16ος αι. (Τσαβαρή
1987: 53)
- αντιγραφέας: Μελέτιος (αυτ.:
53)
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| + |
+ |
+ |
θετ. |
γλωσσ. |
βιβλιοκρισίες:
- W. Puchner, Südost-Forschungen 56
(1997): 551-552
Λεονάρδος Ντελλαπόρτας (±
1330-1419/1420)
Ερωτήματα και Αποκρίσεις Ξένου και Αληθείας
Λόγοι παρακλητικοί προς τον Χριστόν και την
Θεοτόκον
Λόγος περί ανταποδόσεως και Υπομνηστικόν
Στίχοι εις τον Επιτάφιον Θρήνον
[Σελίδα 25]
ανώνυμος
Δημώδη ποιήματα αγνώστου συγγραφέως
Τζαμπλάκος
Ποίημα του Τζαμπλάκου
ανώνυμος
Ριμάδα κόρης και νιου
Μαρίνος Φαλιέρος (±1395-1474)
Όνειρο
Μαρίνος Φαλιέρος (±1395-1474)
Ιστορία και όνειρο
Μαρίνος Φαλιέρος (±1395-1474)
Θρήνος εις τα Πάθη και την Σταύρωσιν του Κυρίου
και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού
Μαρίνος Φαλιέρος (±1395-1474)
Ρίμα παρηγορητική
Μαρίνος Φαλιέρος (±1395-1474)
Λόγοι διδακτικοί
Ιωάννης Πικατόρος
Ρίμα θρηνητική εις τον πικρόν και ακόρεστον
Άδην
Μπεργαδής (αρχές 15ου αι.)
Απόκοπος
ανώνυμος
Αλφάβητος: Άνθρωπε, πάσχεις και θαρρείς
ανώνυμος
Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης
Ναθαναήλ / Νείλος Μπέρτος
Ομιλίες
Ναθαναήλ / Νείλος Μπέρτος
Περί χηρευομένων
Περί ιερέων και πνευματικών
Περί μοναχών και χηρεμένων
Εις τον έβδομον αιώνα
ανώνυμος
Διήγησις της φουμιστής Βενετίας
περ-Ανδρέας Σκλέντζας (±1440 -
±1510)
Αίνοι προς την Ζωοδόχον πηγήν
Δέησις εις την αγίαν κοινωνίαν του μακαρίου κυρ
Θωμά τε Ακίνου και διδασκάλου της εκκλησίας
μεταγλωττισμένη παρά του κυρ περ Ανδρέου
Σκλέντζα
Αι επτά θεραπείαι της Θεοτόκου
Ευχή εις το Άγιον Πνεύμα
Προσευχή στο Χριστό
Ύμνος στη Μαρία Μαγδαληνή
Ύμνος στον άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης
ανώνυμος
Συναξάριον των ευγενικών γυναικών
ανώνυμος
Ριμάδα περί Βελισαρίου
ανώνυμος
Ρίμα περί του θανάτου
ανώνυμος
Ύμνος στην Παναγία
Ιωάννης Πλουσιαδηνός (±1429 - 1500)
Χαιρετισμοί της Παναγίας
Ιωάννης Πλουσιαδηνός (±1429 - 1500)
Θρήνος της Θεοτόκου
ανώνυμος
Ομιλία του νεκρού βασιλιά
Γεώργιος Χούμνος (πριν από το
1493)
Η
κοσμογέννησις
ανώνυμος
Γαδάρου, λύκου κι αλουπούς διήγησις ωραία
ανώνυμος
Θησέος και Γάμοι της Αιμιλίας
Γαβριήλ Ακοτάντος (δρα στο τέλος του 15ου αι.)
Απολλώνιος, ή Διήγησις ωραιοτάτη, Απολλωνίου του
εν Τύρω, Ριμάδα
ανώνυμος
Απαρνημένη των Χανίων
ανώνυμος
Έπαινος των γυναικών
ανώνυμος
Λόγοι παρακλητικοί εις τα Πάθη του Χριστού και
Θρήνος της Θεοτόκου
ανώνυμος
Παλαιά και Νέα Διαθήκη
ανώνυμος
Ιμπέριος και Μαργαρώνα
ανώνυμος
Το τραγούδι της Φιαγκούσας
Μανόλης Σκλάβος
Συμφορά της Κρήτης
ανώνυμος
Ο κάτης και οι ποντικοί
Μοσχολέος Θεολογίτης (τέλος 15ου αι.; 16ος
αι.;)
Βίος του αγίου
και μεγάλου Νικολάου
Αντώνιος Αχέλης
Μάλτας πολιορκία
{47} Γεώργιος Χορτάτσης (2ο
μισό του 16ου αι.)
Ερωφίλη
{48} Γεώργιος Χορτάτσης (2ο μισό του 16ου αι.)
Κατζούρμπος
Γεώργιος Χορτάτσης (2ο μισό του 16ου αι.)
Ιντερμέδια του Κατζούρμπου
[Σελίδα 90]
{50} Γεώργιος Χορτάτσης (2ο
μισό του 16ου αι.)
Πανώρια
- έκταση
- 2572 ομοιοκατάληκτοι πολιτικοί στίχοι (πέντε
πράξεις)
- χρονολόγηση
- ±1585-1586 (Bancroft-Marcus
1980: 24)
χειρόγραφα
- M
- Marc, gr XI
19 (1394), ff. 147r-177v (Mioni 1973:
106-108, Vincent
1980: νε'-νστ')
- χρονολόγηση
- τέλος 17ου - αρχές 18ου αι. (αυτ.)
- αντιγραφέας
- μάλλον ο Τζανέτος Αβούρης (Vincent
1980: νε'- νστ')
- A
- Athen, gr.
E.B.E. 2978, ff. 1r-53v (= ff. 5r-58v) (Πολίτης
1964: οδ'-πα')
- χρονολόγηση
- τέλος 17ου αι., αρχές 18ου αι. (Κριαράς
1975: 4)
- αντιγραφέας
- άγνωστος, έμπειρος, χωρίς λόγια ελληνική
παιδεία, Κεφαλονίτης (Πολίτης
1964: ος'- οθ')
- D
- Athen.
Δαπέργολα, ff. 1r-72r (Kriaras
1964: 88-112)
- αντιγραφέας
- γράφτηκε από δύο αντιγραφείς (αυτ.: 3)
- το πολυτιμότερο χειρόγραφο για την
παράδοση του έργου (αυτ.:
3)
[Σελίδα 91]
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| + |
– |
+ |
θετ. |
ευρ. |
βιβλιοκρισίες:
- Στ. Αλεξίου, Ελληνικά 29
(1976): 381-388
- Α. Φ. Κατσουρός, Νέα
Εστία 100 (1976):
1313-1315
- Ι. Χατζηφώτης, Κριτικά
φύλλα 5 (1976): 153
- Elizabeth Μ. Jeffreys, BZ
70 (1977): 356-357
Γεώργιος Χορτάτσης (2ο μισό του 16ου αι.)
Ιντερμέδια της Πανώριας
[Σελίδα 94]
{52} ανώνυμος
Θυσία του
Αβραάμ
- έκταση
- 1144 ομοιοκατάληκτοι πολιτικοί στίχοι
- χρονολόγηση
- ανάμεσα στα 1586 και 1635, ίσως και πριν από
το 1586 (Bakker -
van Gemert 1996: 126)
χειρόγραφα
- M
- Marc. gr.
XI 19 (1394), ff. 210r-231r (Mioni 1973:
106-108, Bakker-van
Gemert 1996: 15-28)
- αντιγραφέας
- το δεύτερο χέρι (631 - τέλος) είναι του
Τζανέτου Αβούρη, που έζησε στα Εφτάνησα γύρω
στα 1700 γραμμένο με λατινικούς χαρακτήρες28
- να χρησιμοποιηθεί με μεγάλη προσοχή (Bakker -
van Gemert 1996:
15-18)
- Κ
- Κόλλυβα 221, ff. 1r-32r (Λάμπρος
1922: 335, Μέγας 1954:
21-24, Bakker
1991:417-424)
- χρονολόγηση
- 1755-1760 (Λάμπρος
1922: 335, Bakker van
Gemert 1996: 6)
- αντίγραφο της βενετικής έκδοσης του 1755 ή
1756 (αυτ.:
6)
εκδόσεις Βενετίας
- 1696
- *Ἡ Θυσία τοῦ Ἀβραάμ, Βενετία,
Νικόλαος Σάρος, (Παπαδόπουλος
1984: αρ. 564)
- 1713
- Ἡ Θυσία τοῦ Ἀβραάμ, Ἱστορία
ψυχωφελεστάτη, Εὑγαλμένη ἀπὸ τὴν Ἁγίαν
Γραφὴν, Συνθεμένη παλαιὰ διὰ Στίχων ἁπλῶν,
Καὶ τῶρα πάλιν εἰς χάριν τῶν Εὐσεβῶν Καὶ
Φιλαρέτων μὲ πολλὴν ἐπιμέλειαν διωρθωμένη,
καὶ μετατυπωμένη. Εἱς τὴν Βενετίαν, ͵αψιγʹ.
Παρὰ Νικολάῳ τῷ Σάρῳ, 1713. Εἰς τὴν
Τυπογραφίαν Ἀντωνίου τοῦ Βόρτολι (Legrand
1918, 107-108, αρ. 84, Παπαδόπουλος
1984: αρ. 5641).
- για τις μεταγενέστερες εκδόσεις βλ. Bakker 1979:
23-74, Παπαδόπουλος
1984: αρ. 5642-5654
σύγχρονες έκδοσεις
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| + |
+ |
+ |
αρν. |
γλωσσ. |
βιβλιοκρισίες:
- W. Puchner,
Südost-Forschungen 55
(1996): 581-588
- D. Holton, BMGS 22
(1998): 296-299
- W Puchner, Παράβασις
3 (2000): 373-381
- Ε. Mathiopoulou-Tornaritou,
BZ 94 (2001):
283-288
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| + |
- |
+ |
- |
γλωσσ. |
βιβλιοκρισίες:
- Ε. Mathiopoulou-Tornaritou,
BZ 94 (2001): 283-288
{53} Ιωάννης Μορεζήνος (±1550 - 1613)
Λόγος εις την εορτήν του Αγίου Τίτου
{54} Ιωάννης Μορεζήνος (±1550 - 1613)
[Κλίνη του Σολομώντος] Ἐγκώμια τῆς ἀειπαρθένου
Μαρίας …
{56} ανώνυμος
Αλφάβητος: Άνθρωπε, πώς αποκοτάς;
{57} ανώνυμος
Αλφάβητος: Άνθρωπε, τί ᾽ναι τα κοπιάς;
{58} ανώνυμος
Διάλογος Χάρου και Ανθρώπου
{59} ανώνυμος
Ο Πιστικός Βοσκός
{60} ανώνυμος
Θρήνος του Φαλλίδου του πτωχού
{62}
Βιτζέντζος Κορνάρος
(1553 - πριν το 1613) (;)ι
Ερωτόκριτος
- έκταση
- 9.982 ομοιοκατάληκτοι πολιτικοί στίχοι (Μανούσακας
1965b: 46)
- χρονολόγηση
- πριν από το 1613 (Παναγιωτάκης
1981: 329-395)· 1630-1645 (Πολίτης
1976: 30)
χειρόγραφα
- X
- Brit. Mus. Harl. 5644 (Αλεξίου
1980: κ'- κζ')
-
- 1710 (αυτ.:κα')
- αντιγραφέας
- Επτανήσιος
- περιέχει πολλά επτανησιακά στοιχεία (αυτ.:
κδ')
εκδόσεις Βενετίας
- 1713
-
Ποίημα Ἐρωτικον, λεγόμενον
Ἐωτόκριτος, Συνθεμένον ἀπὸ
τὸνποτὲ Εὐγενέστατον Βιτζέντζον τὸν Κορνάρον
Ἀπὸ τὴν Χώραν τῆς Σιτίας τοῦ Νησιοῦ τῆς
Κρήτης, Τῶρα τὴν πρώτην φορὰν μὲ πολὺν
κόπον, καὶ ἐπιμέλειαν Τυπωμένον, καὶ
Ἀφιερωμένον εἰς τὸν Ἐκλαμπρότατον, καὶ
Λογιώτατον Ἀφέντην Γεώργιον τὸν Τζανδήρην.
Εἰς τὴν Βενετίαν. αψιγ´. Εἰς τὴν Τυπογραφίαν
Ἀντωνίου τοῦ Βόρτολι. 1713 Con Licenza de'
Superiori, e Privilegio.(Legrand
1918: 112-116, αρ. 88, Παπαδόπουλος
1984: αρ. 3180)
- για τις επόμενες εκδόσεις βλ. Παπαδόπουλος
1984: αρ. 3181-3191
σύγχρονες έκδοσεις
1. Αλεξίου
1980 (2η έκδ.: 1986, 4η
εκδ. βελτιωμένη 2000)
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| + |
+ |
+ |
αρν. |
γλωσσ. |
βιβλιοκρισίες:
- W Puchner, Südost-Forschungen
(1981): 521-524
- Θ. Δετοράκης,
Κρητολογία 12-13 (1981),
251-262
- Εμμ. Κριαράς, Διαβάζω
44 (Ιούλιος 1981), 49 κ.ε.
- Θ. Δετοράκης,
Αμάλθεια 14 (1983): 214-222
- W. F. Bakker Α. F. van Gemert,
BZ 77 (1984):
293-297
2. Αλεξίου
1985 (4η ανατύπωση: 1995 κ.ε.) [Η κονκορντάντσα των Philippides
- Holton 1996-2000
βασίζεται στο κείμενο της 3ης
βελτιωμένης ανατύπωσης του
1992.]
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| + |
- |
- |
- |
γλωσσ. |
{63}
ανώνυμος
Φιορεντίνος και
Ντολτσέτα
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{64}
Νικηφόρος
Βενετζάς
Βαρλαάμ και
Ιωάσαφ
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{65}
Ιωάννης-Ανδρέας
Τρώιλος (±1590-μετά το 1648)
Βασιλεύς ο
Ροδολίνος
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{66}
Αγάπιος Λάνδος
((±1580-1656/57)
Γεωπονικόν [Τα υπόλοιπα κείμενα του Λάνδου δεν
τα συμπεριλάβαμε, επειδή δεν ανήκουν στην
Κρητική λογοτεχνία με τη στενότερη
έννοια.]
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{67}
Εμμανουήλ Τζάνε
Μπουνιαλής (1610-1690)
Εις έπαινον του
εκλαμπροτάτου και υπερτάτου Κυρίου Ανδρέου Κορνάρου,
του πότε γενεράλε Κρήτης
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{68}
Εμμανουήλ Τζάνε
Μπουνιαλής (1610-1690)
Εις τον Ευαγγελισμόν της Υπεραγίας Θεοτόκου
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{69}
ανώνυμος
Αποκάλυψις
της υπεραγίας Θεοτόκου
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{70}
ανώνυμος
Πρόλογος της
Αφροδίτης
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{71}
Μάρκος-Αντώνιος Φώσκολος
(±1597-1662)
Φορτουνάτος
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{72}
ανώνυμος
Λεηλασία
της Παροικίας Πάρου
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{73}
Μαρίνος Τζάνε
Μπουνιαλής (±1620-1685 )
Ο
Κρητικός πόλεμος (1645-1669)
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|
{74}
Μαρίνος Τζάνε
Μπουνιαλής (±1620-1685 )
Κατάνυξις
ωφέλιμος
-
-
σύγχρονη έκδοση
χαρακτηριστικά της έκδοσης:
| γλώσσα |
γλώσσα χφ. |
μέτρο |
κριτ. υπόμν. |
ευρετήριο/γλωσσάριο |
| – |
– |
– |
|
|