Συνέντευξη του Ε. Κριαρά στην Καθημερινή: Αν πηγαίνει άσχημα η πολιτική, άσχημα πάει κι η ζωή σου November 29, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , Commentskathimerini.gr | Αν πηγαίνει άσχημα η πολιτική, άσχημα πάει κι η ζωή σου.
Ο Εμμανουήλ Κριαράς είχε χθες τα γενέθλιά του. Δύσκολο να του ευχηθεί κανείς, αφού το «να τα εκατοστήσετε» έχει εδώ και μια τριετία εκπληρωθεί. Από σήμερα, ένας από τους σημαντικότερους λόγιους του 20ού αιώνα, διανύει το 104ο έτος του. Η ζωή του, εκτός από μυθιστορηματική σε έκταση και γεγονότα, είναι ταυτόχρονα και ένας μίτος για την ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Γνώρισε από κοντά τον Γιάννη Ψυχάρη, βρέθηκε στη Γερμανία το 1930, στον ζόφο της ανόδου του ναζισμού, πέρασε την Κατοχή στην Αθήνα, με «αντίσταση κατά του κατακτητή», επιβιβάστηκε στο πλοίο Ματαρόα το ’45 για να ολοκληρώσει τις μεταπτυχιακές σπουδές του στο Παρίσι, δίδαξε μεσαιωνική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης 1950, συνέδεσε το έργο του με τη γλωσσική μεταρρύθμιση του 1976 και την καθιέρωση του μονοτονικού το 1982.
Δ ́ συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών (Γρανάδα, 10-12 Σεπτεμβρίου 2010) November 23, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδηλώσεις , CommentsΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΕΕΝΣ)
EUROPÄISCHE GESELLSCHAFT FÜR NEOGRÄZISTIK
EUROPEAN SOCIETY OF MODERN GREEK STUDIES
Δ ́ συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών (Γρανάδα, 10-12 Σεπτεμβρίου 2010)
Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Γρανάδα (Φιλοσοφική Σχολή), το Κέντρο Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών της Γρανάδα και την Ισπανική Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών οργανώνει το Δ ́ πανευρωπαϊκό συνέδριο νεοελληνικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Γρανάδα από τις 10 ως τις 12 Σεπτεμβρίου 2010 (άφιξη των συνέδρων την 9η και αναχώρηση τη 13η Σεπτεμβρίου).
Θέμα του Δ ́ συνεδρίου:
Ταυτότητες στον ελληνικό κόσμο (από το 1204 έως σήμερα)
Επιμέρους θεματικές ενότητες ορίζονται:
1. Εθνοτικές/εθνικές ταυτότητες.
2. Πολιτικές ταυτότητες
3. Θρησκευτικές ταυτότητες
4. Ταυτότητα και φύλο
5. Ταυτότητα και γλώσσα
6. Ταυτότητες στη λογοτεχνία
7. Πολιτικές συγκρότησης συλλογικής ταυτότητας (πολιτισμικές ταυτότητες, τοπικές ταυτότητες, ταυτότητα και μετανάστευση, διαχείριση παρελθόντος, ταυτότητα και Εκπαίδευση, ταυτότητα και μέσα ενημέρωσης, ταυτότητα και κινηματογράφος, ευρωπαϊκή ταυτότητα)
Δήλωση συμμετοχής
Ως τελευταία ημερομηνία για τη δήλωση συμμετοχής στο συνέδριο με ανακοίνωση ορίζεται η 31η Δεκεμβρίου 2009. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να στείλουν ανυπερθέτως ως την ημερομηνία αυτή την αίτησή τους με το ακόλουθο ηλεκτρονικό πρόγραμμα (βρίσκεται και στην ιστοσελίδα της ΕΕΝΣ). Αιτήσεις που δεν θα υποβληθούν με το ηλεκτρονικό αυτό πρόγραμμα, για αντικειμενικούς λόγους δεν είναι δυνατόν να ληφθούν υπόψη:
Η διάρκεια κάθε ανακοίνωσης θα είναι είκοσι λεπτά και προβλέπεται επιπλέον χρόνος δέκα λεπτών για συζήτηση που ενδέχεται να ακολουθήσει.
Γλώσσες του συνεδρίου: Δεν υπάρχει περιορισμός γλώσσας.
Η εγγραφή στο Συνέδριο καθορίζεται στο ποσό των 40.- ευρώ για τους συναδέλφους που κατέχουν πανεπιστημιακή ή άλλη θέση εργασίας. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Επιστημονικής Επιτροπής θα ακολουθήσει νέα εγκύκλιος-επιστολή σχετικά με τα πρακτικής φύσεως θέματα.
Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών απευθύνεται στους νεοελληνιστές, και ιδιαίτερα στους νέους ερευνητές και ερευνήτριες, από διάφορες ειδικότητες (αρχαιολόγους, γλωσσολόγους, ιστορικούς, κοινωνικούς ανθρωπολόγους, κοινωνιολόγους, οικονομολόγους, νομικούς και φιλολόγους) και τους καλεί να δηλώσουν συμμετοχή στο Δ ́ συνέδριο της ΕΕΝΣ με θέματα που προάγουν τη (συγκριτική) μελέτη του ελληνικού κόσμου στη διαδρομή του από το 1204 ως σήμερα.
Κύριοι στόχοι της ΕΕΝΣ είναι: με την πραγματοποίηση του Δ ́ συνεδρίου να προωθηθεί η συνεργασία των ειδικών στα επιμέρους αντικείμενα έρευνας και διδασκαλίας των νεοελληνικών σπουδών σε παγκόσμιο επίπεδο, και να δοθεί η ευκαιρία σε νέους ερευνητές και ερευνήτριες να παρουσιάσουν την εργασία τους και να γνωριστούν μεταξύ τους.
Σας παρακαλούμε να παρακολουθείτε την ιστοσελίδα της ΕΕΝΣ.
Όλη η εγκύκλιος σε μορφή PDF: EENS Εγκύγκλιος Δ Συνεδρίου
Νέα έκδοση: Το Συναξάριον τοῦ τιμημένου γαδάρου November 18, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις , CommentsΟ Uli Moennig εκδίδει στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Byzantinische Zeitschrift (102 [2009] 109-166) το Συναξάριον του τιμημένου γαδάρου. Το τέλος του κειμένου εκδίδεται για πρώτη φορά με την πραγματική του μορφή:
(372) Ὕστερον δὲ καὶ ἐπαρηγορήθησαν μετὰ αἰσχύνης πλείστης,
πολλὰ δὲ ἐσυντύχασιν λόγια πρὸς ἀλλήλους,
καὶ ὕστερον ὠμόσασιν γάδαρον μὴ συντύχουν,
(375) μηδὲ καταφρονήσωσιν ὡς περιφρονημένον.
Ἀλλὰ καὶ ὄνομα αὐτοῦ ἔστησαν νὰ τὸν λέγουν,
ἀπὸ τοῦ νῦν εἰς τὸ ἐξῆς νικὸν νὰ τὸν λαλοῦσιν,
καὶ πλέον γάδαρον αὐτὸν ποσῶς μὴ τὸν εἰποῦσι,
ἀλλὰ νικὸν ἂς τὸν λαλοῦν: «Ὅτι ἐνίκησέν μας,
(380) τὸν λύκον καὶ τὴν ἀλουποῦ, καὶ ἐθανάτωσέ μας.
[...]
(385) Χαρὰς ἐσέν, κὺρ γάδαρε, μὲ τὴν προτίμησίν σου,
τὸ πάρεον ἐκέρδισες καὶ τὴν τιμὴν τοῦ κόσμου·
ὦ γάδαρε, κὺρ γάδαρε, πλέον γάδαρος οὐκ εἶσαι,
νικὸν ἂς εἶσαι ἀπὸ τοῦ νῦν, Νικήτα νὰ σὲ λέσιν.
Λοιπὸν ὅσοι τὸ ἀκούσασιν καὶ ὅσοι τὸ ἀκούγουν:
(390) διὰ τὴν τιμήν σας, γάδαρον ποσῶς μὴ τὸν εἰπῆτε,
καθὼς καὶ ἐπεκράτησεν, τινὲς καλοὶ ἀνθρῶποι
- ὡσὰν τὴν ἀφεντίαν σας – γάδαρον δὲν τὸν λέγουν,
ἀλλὰ Νικήτα καὶ νικόν, ὅσοι τὴν γνῶσιν ἔχουν.
Τέλος τοῦ Γαδάρου.
Post-Byzantine Medical Manuscripts:New Insights into the Greek Medical Tradition, its Intellectual and Practical Interconnections, and our Understanding of Greek Culture November 11, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , CommentsJournal of Modern Greek Studies Volume 27, Number 1, May 2009
Christos Papadopoulos
Wellcome Trust, University College London
Greek medical texts of the seventeenth and eighteenth centuries known as ιατροσόφια form a significant corpus of manuscripts employed as vernacular manuals of medical instructions. In modern times, their image has been generally unfavorable and their systematic study relatively ignored. A re-examination of diverse manuscripts offers fresh insights into contemporary notions on medicine, aspects of assimilation of Hellenic, Byzantine and Western medical customs, the language of disease, the interplay between learned and magico-religious medicine, and broader cultural notions and interactions between Orthodoxy, science, and tradition. As a result, our appreciation of Greek therapeutics, and place in the wider European medical practice are all enhanced and, from the point of view of a social history of medicine, new light is shed on cultural aspects of contemporary Greek Orthodox society.
Η «Παλαιά και Νέα Διαθήκη» και το νέο μυθιστόρημα της Ρ. Γαλανάκη November 8, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , CommentsΗ Ρέα Γαλανάκη «επισκέπτεται» και πάλι την Κρήτη για να μιλήσει για τις κλειστές κοινωνίες χρησιμοποιώντας ένα ποίημα της Κρητικής Αναγέννησης όπου οι μοίρες του Οιδίποδα και του Ιούδα Ισκαριώτη ταυτίζονται.
«Και εγώ είχα εντυπωσιαστεί αφάνταστα όταν είδα πριν από λίγα χρόνια ότι η μοίρα του τραγικού Οιδίποδα- δηλαδή η έκθεση του βρέφους με σκοπό τον θάνατό του, η επιστροφή, η πατροκτονία, ο γάμος με τη μάνα- αποδίδεται, σύμφωνα με μια παράδοση της Κρήτης, και στον Ιούδα τον Ισκαριώτη, στην άγνωστη νεότητά του προτού προδώσει τον Ιησού. Κάτι τέτοιο αναφέρεται στους 77 στίχους ενός ανώνυμου ποιήματος της Κρητικής Αναγέννησης, που είναι το “Παλαιά και Νέα Διαθήκη”, το δεύτερο σε μέγεθος μετά τον “Ερωτόκριτο”. Το ιταλικό χειρόγραφο αυτού του ποιήματος εκδόθηκε για πρώτη φορά μόλις το 2004 από το Ελληνικό Ινστιτούτο της Βενετίας, και μάλιστα το είχε μεταγράψει, μελετήσει και ανακοινώσει ο Ν. Μ. Παναγιωτάκης πριν από τον θάνατό του. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η συσχέτιση του Ιούδα και του Οιδίποδα διατηρήθηκε ζωντανή στην προφορική παράδοση του 20ού αιώνα και ήταν ευρύτατα γνωστή στους σύγχρονους επιφανείς λαογράφους. Ετσι, για να αναπτύξω σε ένα μυθιστόρημα τον παραπάνω μύθο, στηρίχτηκα αφενός στο κρητικό ποίημα, αφετέρου σε μαρτυρία καταγεγραμμένη από τον Γ. Α. Μέγα στην Κρήτη του περασμένου αιώνα, ελαφρώς παραλλαγμένη».
Theodore Markopoulos,The Future in Modern Greek: From ancient to medieval (review by Brian Joseph) November 5, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις , CommentsSource: Journal of Greek Linguistics, Volume 9, Number 1, 2009 , pp. 195-214(20)
As stated at the outset, this is a remarkable book, and despite the various criticisms I have offered here in this consideration of it, I stand by this initial assessment. In terms of philological care, it is unsurpassed among studies of the grammar of Greek as the language moved from the post-Classical era into Medieval Greek and to the verge of its modern form, and this work sets a standard for subsequent large-scale studies in this area. Further, in terms of sheer interest value, M has put together a study that draws together various analytic threads and stands as testimony to the value of careful synchronic analysis accompanying insightful diachronic interpretation. I therefore con- sider this book to be essential reading for all Hellenists, regardless of their period of greatest focus, for all diachronicians, regardless of their language focus, and for those interested in grammatical change, whether grammaticalizationists or not.
Ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης για τον Εμμανουήλ Κριαρά November 1, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , CommentsΑπό το «Βήμα της Κυριακής», 1 Νοεμβρίου 2009:
Ο ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΡΙΑΡΑΣ δεν είναι μόνο δεινός φιλόλογος, πρωτοπόρος νεοελληνιστής και συγκριτικός γραμματολόγος, αλλά και ρηξικέλευθος λεξικογράφος, ο οποίος συνδυάζει την απαραίτητη βαθιά παιδεία και καλλιέργεια με τον στέρεο θεωρητικό και πρακτικό οπλισμό.Ως homo universalis διαθέτει αξιοθαύμαστο φιλολογικό υπόβαθρο που του επιτρέπει να κινείται με άνεση σε πληθώρα επιμέρους γνωστικών αντικειμένων και να εποπτεύει το αχανές φιλολογικό πεδίο με σιγουριά και αυτοπεποίθηση,η οποία διαφαίνεται πίσω από τις γραμμές του συνετού και άριστα τεκμηριωμένου επιστημονικού του λόγου.Με το εκπληκτικό σε εύρος και ποιότητα ερευνητικό του έργο, με το σπάνιο ήθος, την παρρησία και σεμνότητά του,με τη νηφάλια αγωνιστικότητά του για την καθιέρωση της δημοτικής και τη βελτίωση της ποιότητας του νεοελληνικού λόγου, όπως και με τη γενικότερη ακαδημαϊκή, εκπαιδευτική και κοινωνική του προσφορά, ανήκει, με ομόθυμη επιδοκιμασία, στη χορεία των Διδασκάλων του Γένους,τιμής που ελάχιστοι απολαύουν εν ζωή.
