Διαδικτυακό αφιέρωμα στον Εμμανουήλ Κριαρά April 21, 2008
Posted by Notis in : ηχητικά αποσπάσματα, κείμενα , add a commentΣτον ιστότοπο του Σπύρου Α. Μοσχονά (media.uoa.gr):
Σύντομο διαδικτυακό αφιέρωμα στον Εμμανουήλ Κριαρά, τον τελευταίο μεγάλο δημοτικιστή, με αφορμή την αναγόρευσή του το 2006 σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών
Από τον ίδιο ιστότοπο, ο Ε. Κριαράς μιλά για το λεξικό του:
Για το λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής δημώδους γραμματείας [ 3:46 ] Play Now | Play in Popup | DownloadΚείμενα σε ηλεκτρονική μορφή April 20, 2008
Posted by Notis in : εργαλεία, κείμενα , 8commentsΓια όσο δεν υπάρχει ένα επίσημο ηλεκτρονικό σώμα κειμένων για τα έργα της δημώδους μεσαιωνικής ελληνικής γραμματείας, το internet είναι η μόνη λύση για όσους δεν είναι διατεθειμένοι να δακτυλογραφήσουν τα κείμενα που τους ενδιαφέρουν. Εκτός από τον TLG, υπάρχουν διαθέσιμα και αλλού κείμενα. Ακόμα και αν δεν τηρούν πάντα τις επιθυμητές προδιαγραφές, περιλαμβάνονται στην ακόλουθη λίστα (που θα ενημερώνεται συνεχώς):
- Το Χρονικόν του Μορέως από τον ιστότοπο nektarios.gr (έκδοση Καλονάρου) ή από την Βικιθήκη (προφανώς το ίδιο κείμενο
- Το Χρονικό του Γέωργιου Σφραντζή από τον ιστότοπο nektarios.gr (το κείμενο είναι προφανώς παρμένο από τον TLG)
- Το Χρονικό του Λεόντιου Μαχαιρά: από τον ιστότοπο opoudjis.net ή από τον ιστότοπο nektarios.gr (έκδοση Σάθα;)
- Ο Απόκοπος του Μπεργαδή από το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού (έκδοση Αλεξίου, Ερμής 1979)
- Η Διήγηση της Φουμιστής Βενετίας από τον ιστότοπο opoudjis.net (έκδοση Μπουμπουλίδη) με αγγλική μετάφραση του κειμένου εδώ· ο ιστότοπος nektarios.gr προφανώς αντιγράφει την προηγούμενη σελίδα
- Ο Ερωτόκριτος του Βιτζέντζου Κορνάρου: από το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού (έκδοση του 1713 σε επεξεργασία Γ.Π. Σαββίδη) ή από την Βικηθήκη (άγνωστη έκδοση)
Στην ιστοσελίδα του ερευνητικού προγράμματος Οι δρόμοι της πίστης – Ψηφιακή πατρολογία περιλαμβάνονται κάποια δημώδη κείμενα σε μορφή κειμένου αποθηκευμένου ως PDF. Ο καλύτερος τρόπος εντοπισμού κειμένων είναι μέσω του χρονολογικού καταλόγουΕνημέρωση (23/11/2008): H ιστοσελίδα της «Ψηφιακής Πατρολογίας» είναι offline.
Ενημέρωση (14/07/2009): Τα κείμενα της Πατρολογίας στην έκδοση Migne περιλαμβάνονται πλέον στον συντομευμένο TLG που είναι διαθέσιμος χωρίς συνδρομή.
Αποσπάσματα από διάλεξεις του Γιάννη Μαυρομάτη για τον Ερωτόκριτο April 19, 2008
Posted by Notis in : ηχητικά αποσπάσματα , add a commentAπό την ιστοσελίδα της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης
Διαλέξεις του Γιάννη Μαυρομάτη με θέμα: “Ο Ερωτόκριτος του Βιτζέντζου Κορνάρου”
1η διάλεξη στις 11-05-1994 με θέμα: Η ταυτότητα του ποιητή
2η διάλεξη στις 13-05-1994 με θέμα: Πρότυπο και πηγές του Ερωτόκριτου
3η διάλεξη στις 16-05-1994 με θέμα:Χρονολόγηση του έργου
Μπορείτε να τις ακούσετε μέσω των flash player εδώ πιο κάτω ή από την ιστοσελίδα της Βικελαίας. Περισσότερα για τις διαλέξεις μπορείτε να διαβάσετε εδώ.
Ο Ερωτόκριτος σε επεξεργασία του Γ.Π. Σαββίδη στην πρώτη έκδοση [1713] της Βενετίας, Ερμής 1998 April 19, 2008
Posted by Notis in : εργαλεία, κείμενα , add a comment
Από το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού
Tου Κύκλου τα γυρίσματα, που ανεβοκατεβαίνουν,
και του Τροχού, που ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνουν·
και του Καιρού τα πράματα, που αναπαημό δεν έχουν,
μα στο Kαλό κ’ εις το Kακό περιπατούν και τρέχουν·
και των Αρμάτω’ οι ταραχές, όχθρητες, και τα βάρη,
του Έρωτος οι μπόρεσες και τση Φιλιάς η χάρη·
αυτάνα μ’ εκινήσασι τη σήμερον ημέραν,
ν’ αναθιβάλω και να πω τά κάμαν και τά φέραν
σ’ μιά Κόρη κ’ έναν Άγουρο, που μπερδευτήκα’ ομάδι
σε μιά Φιλιάν αμάλαγη, με δίχως ασκημάδι.
Η Τίνα Λεντάρη για τους πρόγονους του Ερωτόκριτου April 19, 2008
Posted by Notis in : κείμενα , add a commentΑπό τον ιστότοπο www.kritikoi.gr:
… Ο Ερωτόκριτος αποτελεί το μοναδικό έργο της κρητικής λογοτεχνίας της περιόδου της ακμής που ανήκει στο είδος της ερωτικής μυθιστορίας. Το είδος έχει μακρά ιστορία στην ελληνική λογοτεχνία. Στη δημώδη λογοτεχνία των υστεροβυζαντινών χρόνων η μυθιστορία κατέχει σημαντική θέση. Ένα μέρος της δημώδους παραγωγής της παλαιολόγειας περιόδου (π.χ. Λίβιστρος και Ροδάμνη, Καλλίμαχος και Χρυσορροή, Βελθανδρος και Χρυσάντζα) συνδέεται άμεσα με τη λόγια μυθιστορία του12ου αι. (Υσμίνη και Υσμινίας του Ευστάθιου Μακρεμβολίτη Δρόσιλλα και Χαρικλής του Νικήτα Ευγενειανού, Ροδάνθη και Δοσικλής του Θεόδωρου Πρόδρομου), που, με τη σειρά της, εξαρτάται από τα έργα της ύστερης αρχαιότητας(κυρίως τα Αιθιοπικά του Ηλιόδωρου, Λευκίππη και Κλιτοφών του Αχιλλέα Τάτιου). Τον 14ο-15ο αι. γίνονται μεταφράσεις και διασκευές δυτικών μυθιστορημάτων σε δημώδη γλώσσα. …
Ενας μονόλογος μεστός, έντεχνα λιτός. Ο Σ. Παγιατάκης για την παράσταση Aπόκοπος του Μπεργαδή σε σκηνοθεσία Σ. Κακαλά April 19, 2008
Posted by Notis in : εκδηλώσεις, κείμενα , add a commentΑπό την kathimerini.gr (29.07.2007)
… αυτός ο «Απόκοπος» είναι λιτός και μεστωμένος. Το παλιό γέλιο του κοινού έγινε αισθαντικό χαμόγελο. Ενας -καθισμένος- αφηγητής, ο οποίος δεν μαρτυράει ούτε στιγμή την καιροφυλακτούσα αίσθηση κάποιας μονότονης φλυαρίας -ο Θεόδωρος Οικονομίδης- κατορθώνει και κερδίζει το κοινό με την απλότητά του. Σημαντικό και αξιοθαύμαστο επίτευγμα. Ενα επιμελημένο μουσικό σύνολο, το οποίο συνδυάζει ακούσματα αναγέννησης και κρητικο-λαϊκής παράδοσης -η μουσική επιμέλεια είναι του Κωστή Παπάζογλου- σε μια εμφάνιση «αναλογίου», δηλαδή δίχως το παραμικρό εικαστικό τερτίπι. Πρόκειται για τους CODEX – Σύνολο Μεσαιωνικής και Αναγεννησιακής Μουσικής με Κωστή Παπάζογλου, Μαρίνη Πεϊκίδου, Γιώργο Δούσο, Νίκο Παναγιωτίδη και Κώστα Τεστετζόγλου. Και δύο βουβές ηθοποιοί, η Δήμητρα Κούζα και η Ελενα Μαυρίδου, οι οποίες με τη σωματική προεργασία της Πόπης Σφήκα εικονογραφούν με επεξηγηματική οικονομία τις σκηνές στον Αδη και τις ναυμαχίες σε ένα «χάρτινο θέατρο». Εδώ να πω μπράβο στον Στάθη Μαρκόπουλο, για ένα σκηνικό/κουκλοθέατρο το οποίο δεν καμώνεται ότι είναι «ναΐφ» αλλά αποκαλύπτει την έντεχνη απλοϊκότητά του, και στην Τίνα Παραλή για τις μάσκες, οι οποίες είναι πάντα προεκτάσεις του ηθοποιού που τις φοράει. …
Ακόμια μια κριτική για την παράσταση από την ιστοσελίδα www.shoot.gr.
Η ιστοσελίδα της εταιρείας θεάτρου «ΧώΡΟΣ».
Φωτογραφίες από την παράσταση από την ιστοσελίδα των Δημητρίων 07
Δαμασκηνού Στουδίτη, Μερική Διάγνωσις εκ των Παλαιών Φιλοσόφων στην ψηφιακή βιβλιοθήκη Ελληνομνήμων April 18, 2008
Posted by Notis in : εργαλεία, εκδόσεις , add a comment
Η ψηφιακή βιβλιοθήκη Ελληνομνήμων περιλαμβάνει ψηφιοποιημένες έντυπες εκδόσεις επιστημονικών και φιλοσοφικών έργων από τον 17ο και 18ο αι. Η μόνη έντυπη έκδοση του 16ου αι. που περιλαμβάνεται στον Ελληνομνήμονα είναι η Μερική Διάγνωσις εκ των Παλαιών Φιλοσόφων του Δαμασκηνού Στουδίτη.
O Δ. Γ. Αποστολόπουλος για ένα καινούργιο χειρόγραφο της Εξαβίβλου σε δημώδη απόδοση Θεοδόσιου Ζυγομαλά April 12, 2008
Posted by Notis in : εκδόσεις, κείμενα , add a commentΑπό την kathimerini.gr (17.2.08)
Πρόκειται συγκεκριμένα για δύο πολύτιμα χειρόγραφα που παραδίδουν δύο, ανεξάρτητες μεταξύ τους, αποδόσεις στη δημώδη γλώσσα της «Eξαβίβλου» του Kωνσταντίνου Aρμενόπουλου. Tο πρώτο, για το οποίο σήμερα ο λόγος, σώζει τη δημώδη απόδοση που συνέθεσε ο Θεοδόσιος Zυγομαλάς στα τέλη του 16ου ή στις αρχές του 17ου αιώνα. [...]
Οταν μια οικογένεια που κατοικούσε στον Πόντο αποφάσισε, στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, να φύγει από τα πάτρια εδάφη και να έλθει να εγκατασταθεί στην Eλλάδα, θεώρησε πως ανάμεσα στα κειμήλια που έπρεπε να μεταφέρει μαζί της ήταν και ένα νομικό χειρόγραφο που από τον 18ο αιώνα βρισκόταν στην κατοχή της.
[...]
Tο χειρόγραφο περιέχει δύο νομικά έργα της βυζαντινής εποχής, την «Eξάβιβλο» του Kωνσταντίνου Aρμενόπουλου και τη λεγόμενη «Mικρά Σύνοψη». Δεν τα σώζει όμως όπως είναι γνωστά, με το βυζαντινό δηλαδή γλωσσικό τους ένδυμα, αλλά όπως τα απέδωσε στη δημώδη γλώσσα της εποχής του, στα τέλη περίπου του 16ου αιώνα, ο οφικιάλιος του Πατριαρχείου Kωνσταντινουπόλεως Θεοδόσιος Zυγομαλάς.
[...]
Ο Ν. Βαγενάς για τις απαρχές της λογοτεχνίας μας και τον Νικόλαο Σοφιανό April 11, 2008
Posted by Notis in : κείμενα , add a commentΑπό το ΒΗΜΑonLine (21.8.2005)
Παρότι οι Ιστορίες της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας αρχίζουν συνήθως από το έπος του Διγενή Ακρίτη (12ος αιώνας), νεότερες απόψεις, όπως κωδικοποιήθηκαν κυρίως στο B’ Διεθνές Συνέδριο Neogreca Medii Aevi (Βενετία 1991), τοποθετούν τις χρονικές αρχές της λογοτεχνίας μας στον 16ο αιώνα, μετατοπίζοντας το τεκμήριο της νεοελληνικότητας από τη δημώδη γλώσσα (με την οποία ο νεοελληνικός χαρακτήρας εθεωρείτο δεδομένος) στην αναγεννησιακή αίσθηση του κόσμου (και της λογοτεχνίας), δηλαδή στην απομάκρυνση από τη βυζαντινή (τη μεσαιωνική) κοσμοαντίληψη. Πιστεύω, ωστόσο, ότι η απομάκρυνση αυτή δεν σημαίνει αναγκαστικά και νεοελληνικότητα. Διότι από αυτήν μπορεί να λείπει το βασικότερο χαρακτηριστικό της νεοελληνικότητας, η νεοελληνική συνείδηση. [...]
[...] ως πρώτο νεοελληνικό λογοτεχνικό κείμενο θα πρέπει να θεωρήσουμε, σύμφωνα με τα ως τώρα στοιχεία της έρευνας, τις γραμμένες από τον Νικόλαο Σοφιανό σκηνές των 273 στίχων (219 ελληνικοί 15σύλλαβοι και 54 ιταλικοί 11σύλλαβοι) που περιέχονται στην ιταλική κωμωδία Ι tre tiranni του Agostino Ricchi (Βενετία 1533).
[...] Εχουμε εδώ ένα λογοτεχνικό κείμενο του 1533 αναγεννησιακής αντιλήψεως, γραμμένο στη δημώδη ελληνική από έναν άνθρωπο που αυτοπροσδιοριζόταν με τα ομόσημα ονόματα Ρωμαίος, Γραικός και Greco, το οποίο περιέχει αδιαμφισβήτητα στο ίδιο του το σώμα τα στοιχεία της νεοελληνικότητάς του – μιας νεοελληνικότητας που το περιεχόμενό της, αν το δούμε μέσα από τις απόψεις του Σοφιανού για τους Ελληνες της εποχής του είναι ευδιάκριτο.
Ο Γ. Γιατρομανωλάκης για το Λίβιστρος και Ροδάμνη April 11, 2008
Posted by Notis in : κείμενα , add a commentΑπό το ΒΗΜΑonline (4.3.2007)
Η Αφήγησις Λιβίστρου και Ροδάμνης (Λ&Ρ) είναι το αρτιότερο από άποψη λογοτεχνική δημώδες ερωτικό μυθιστόρημα της Παλαιολόγειας εποχής. [...]
Σώζεται σε πέντε κώδικες, του Εσκοριάλ, της Νάπολης, του Παρισιού, του Leiden και του Βατικανού, ενώ ευάριθμα αποσπάσματα μαρτυρούν την εκτεταμένη πρόσληψή του. Αποτελείται, τουλάχιστον στην παρούσα διασκευή, από περίπου 4.650 πολιτικούς στίχους (ανάμεσά τους και μερικοί οκτασύλλαβοι). Η υψηλή αφηγηματική τεχνική και τα έξοχα λυρικά μέρη που παρεμβάλλονται στη μακρά ιστόρηση το κάνουν μοναδικό στο είδος του. [...]
Τρία, πιστεύω, είναι τα κεφαλαιώδη κριτήρια, αλληλένδετα μεταξύ τους οπωσδήποτε, που, σε πρώτη τουλάχιστον ανάγνωση, μπορούν να μας βοηθήσουν να αντιληφθούμε τη λογοτεχνική αξία του Λ&Ρ, αλλά και κάθε (έμμετρης ή μη) μυθιστορηματικής αφήγησης. Ο τρόπος με τον οποίο εκτίθεται η «ιστορία», δηλαδή η αφηγηματική τεχνική. Δεύτερον, η ποιότητα, το ενδιαφέρον που γεννά η ίδια η «ιστορία». Και τρίτον και κυριότερο, η ποιότητα των ποικίλων «μέσων» που χρησιμοποιούνται για να εκτεθεί η ιστορία, πρωτίστως η πρέπουσα λέξις και η κατάλληλη χρήση της, ώστε να φορτισθεί το κείμενο και να παραχθεί η αναγκαία συγκίνηση, χωρίς την οποία η Ιλιάδα θα ήταν μια απλή ιστορία «θυμού» και ο Οθέλλος «ένα άθλιο μελόδραμα», όπως θα έλεγε ο Σεφέρης. [...]
