Ο 17ος τόμος του Λεξικού Κριαρά είναι διαθέσιμος στη διεύθυνση

http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/em_kriaras/scanned_new/index.html?id=120

Οι σελίδες του τόμου είναι διαθέσιμες σε μορφή εικόνας.

Πτωχολέων

Γιώργος Κεχαγιόγλου (επιμ.)

2011, σελ. 216 (€ 15), ISBN 978-960-231-146-2

Με τον τίτλο Πτωχολέων (λέξη που αφορά τον πρωταγωνιστή, μα που τη βρίσκουμε μόνο σε ένα από τα χειρόγραφα) εννοούμε ένα ανώνυμο δημώδες ποίημα συνθεμένο στον σπάνιο, ακόμα, κατά τον ύστερο Μεσαίωνα, ανομοιοκατάληκτο τροχαϊκό οκτασύλλαβο. Καμιά από τις πολλές ελληνόγλωσσες παραλλαγές αυτού του ποιήματος δεν τυπώθηκε πριν από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, αν και είχε γνωρίσει αξιοσημείωτη χειρόγραφη διάδοση ώς και το τρίτο τέταρτο του 18ου αιώνα. Αφηγείται τη φιλοσοφική/διδακτική (αλλά με έμφαση στην παραμυθική περιπέτεια) και χιουμοριστικά τολμηρή ιστορία ενός σοφού γέρου εκτιμητή που βρίσκει απροσδόκητα, μα αλάθητα και απομυθοποιητικά, το σκάρτο πίσω από την πλανερή βιτρίνα φανταχτερών/εντυπωσιακών αντικειμένων, ζώων και ανθρώπων. Ο Πτωχολέων φαίνεται να κρατά αρκετά επιφανή θέση μέσα σε ένα διεθνές πλαίσιο ανάλογων διηγήσεων, από τις προχριστιανικές παραβολές του βουδισμού στην Ασία και τις κατοπινές προφορικές διηγήσεις της Μέσης και της Εγγύς Ανατολής έως τα «νεοτερικά/νοβελιστικά» διηγήματα ή ανέκδοτα του σκανδιναβικού Βορρά και της ιβηρικής και ιταλικής Δύσης.

Ο Γ. Κεχαγιόγλου είναι καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Α.Π.Θ.

via ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

Κριτική έκδοση όλων των εκδοχών του Βίου του Αισώπου, με γερμανική μετάφραση εικονογραφημένη με ξυλογραφίες του “Ulmer Aesop“.

Hans Eideneier

ISBN 978-3-89500-791-0
2011, Leinen. 448 Seiten, 240 x 170 mm, 30 farb. Abb., 1 s/w Abb.

148,00 €

Reichert Verlag

2011, σελ. 112 (€ 12), ISBN 978-960-231-143-1

Ο Κάτης και ο μποντικός είναι ένα σύντομο διασκεδαστικό δημώδες ποίημα της εποχής της Αναγέννησης, με θέμα το παιχνίδι της γάτας και του ποντικού. Γραμμένο από ανώνυμο, πιθανόν Κρητικό, συγγραφέα, το ποίημα συνεχίζει μια μακρόχρονη λογοτεχνική παράδοση έργων με ζώα από την όψιμη αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα, με διασημότερο παράδειγμα τους Μύθους του Αισώπου. Ο ποιητής αφηγείται με σατιρική διάθεση μια παραλλαγή ενός γνωστού (και από τη λαϊκή/δημοτική προφορική παράδοση) μύθου, με διδακτικές προεκτάσεις γύρω από τις σχέσεις δύναμης και αδυναμίας, δόλου και ευπιστίας.

Η έκδοση του κειμένου έγινε από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Ρώμης Cristiano Luciani, ενώ το πλούσιο Επίμετρο επιμελήθηκε ο καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Γιώργος Κεχαγιόγλου.

via ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

2010, σελ. 88 (€ 12), ISBN 978-960-231-141-7

Η Κακοπαντρεμένη ή Ρίμα για τον γέρο και το κορίτσι είναι ένα ανώνυμο, σατιρικό και διδακτικό ποίημα του 15ου αιώνα ή των αρχών του 16ου, με θέμα τον ηλικιακά και κοινωνικά αταίριαστο γάμο μιας νέας κοπέλας με έναν γέρο, που δίνει ως πλούσιο “αντίπροικο” ρούχα, χρήματα, ακόμη και ακίνητα. Με αφηγήτρια (ίσως και συγγραφέα) μια πολύπειρη κι ελευθερόστομη γυναίκα, το ποίημα απευθύνεται κυρίως στα ανύπαντρα κορίτσια, προειδοποιώντας για τις συνέπειες ενός τέτοιου γάμου. Ο βρομερός, αδύναμος και ερωτικά ανίκανος γέρος σύζυγος, οι πικρές εμπειρίες της νεαρής γυναίκας που μόνη ελπίδα της είναι να μείνει σύντομα χήρα, και οι ηδονές του έρωτα ανάμεσα σε δυο νέους εραστές συνθέτουν τις επιμέρους όψεις ενός δημοφιλούς λογοτεχνικού θέματος με μακρά παράδοση.
Στον αντίποδα της αντίληψης που ταυτίζει τα γηρατειά με τη σοφία, ο ερωτευμένος γέρος βρίσκεται ανάμεσα στα κωμικά πρόσωπα του Μένανδρου, του Πλαύτου, του Έρασμου, ενώ το παράπονο της νέας γυναίκας που υποχρεώνεται να πάρει για άντρα της έναν γέρο είναι επίσης γνωστό θέμα του Βοκάκιου αλλά και των μεσαιωνικών γαλλικών και ιταλικών “τραγουδιών της κακοπαντρεμένης”. Εξίσου διαδεδομένο με το λογοτεχνικό είναι και το εικονογραφικό θέμα των “αταίριαστων ζευγαριών”, ιδιαίτερα κατά τον 16ο αιώνα και τις αρχές του 17ου, στη Γερμανία και τις Κάτω Χώρες.

via ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας 1100-1669 του Εμμανουήλ Κριαρά, Τόμος ΙΖ΄ (πνεύσις-προβίβασις). Έκδοση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας. Θεσσαλονίκη, τυπογραφείο Ζήτη 2011, σελ. 383, ISBN 978-960-7779-48-9.

Tο Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας 1100–1669 του Eμμανουήλ Kριαρά, το οποίο τιμήθηκε με δεκάδες επαινετικών κριτικών σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά και με τιμητικές διακρίσεις της εμβέλειας του γαλλικού βραβείου Desrousseaux και του αυστριακού βραβείου Herder, αποτελεί σε παγκόσμια κλίμακα (από το 1968, που εκδόθηκε ο πρώτος τόμος) βασικό εργαλείο για τη μελέτη της μεσαιωνικής γραμματείας μας και της Νέας Ελληνικής γλώσσας.

Ο 17ος είναι ο τρίτος τόμος της συνέχειας του λεξικού που συντάσσεται και εκδίδεται από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας από ομάδα συνεργατών υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Ι.Ν. Καζάζη και περιλαμβάνει τα λήμματα πνεύσις-προβίβασις. Κατά το πρότυπο του καθηγητή Κριαρά, είναι πλήρες και προσφέρει αναλυτική τεκμηρίωση με πάμπολλα παραθέματα και αναφορές στη γραμματεία της εποχής. Είναι χάρη στην τεκμηρίωση αυτήν, που αν και λεξικό γλωσσικό, επιτρέπει μια ματιά στον συνολικό πολιτισμό των κρίσιμων αιώνων για τη διαμόρφωση του νέου ελληνισμού.

Το Λεξικό καλύπτει έξι περίπου αιώνες μεσαιωνικής γραμματείας – περίοδο κατά την οποία διαμορφώνεται αποφασιστικά η νέα ελληνική γλώσσα, μορφολογικά και σημασιολογικά. Η μετάβαση από την αρχαία και ελληνιστική στη νεοελληνική αποτυπώνεται – με τρόπο συχνά αποκαλυπτικό – στη δημώδη γλώσσα της εποχής.

Το Λεξικό Κριαρά όχι μόνο ικανοποιεί τις ανάγκες των ερευνητών των βυζαντινών δημωδών κειμένων, αλλά προωθεί και τη μελέτη των νεοελληνικών διαλέκτων και ιδιωμάτων –εφόσον το Ιστορικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών βρίσκεται ακόμη μόνον στο στοιχείο Ε. Η δημώδης βυζαντινή λογοτεχνία, η γέφυρα αρχαίων και νέων, είναι ένα ανεκτίμητο κεφάλαιο για τους ερευνητές και διδάσκοντες την ελληνική όλων των φάσεων.

Τόσο οι 16 προηγούμενοι τόμοι, όσο και η δίτομη Επιτομή των 14 τόμων, που συντάχθηκε από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, είναι προσβάσιμα και ηλεκτρονικά: Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα (www.greek-language.gr).

via

Ο Κάτης και ο Μποντικός, Κριτική έκδοση, εισαγωγή, σχόλια, γλωσσάριο: Κατερίνα Τικτοπούλου. Ηράκλειο: Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών 2010 (ISBN: 978-960-9480-02-4)

Σ. Περεντίδης – Γ. Στείρης (Επιμέλεια), «Ιωάννης και Θεοδόσιος Ζυγομαλάς», Εκδόσεις «Δαίδαλος», Αθήνα, 2009.

Κεντρικές μορφές στο Βυζάντιο μετά το Βυζάντιο, ο Ιωάννης Ζυγομαλάς (1498-1584) και ο υιός και ομότεχνός του Θεοδόσιος (1544-1607) διέγραψαν μια πνευματική πορεία που άφησε πολλά και πλούσια ίχνη και τεκμήρια. Υπηρέτησαν στοΠατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως σε θέσεις κλειδιά. Εκεί δίδαξαν την αρχαία ελληνική, ενώ αντέγραφαν και διακινούσαν χειρόγραφα με έργα αρχαίων και βυζαντινών συγγραφέων. Είναι γνωστή η αλληλογραφία τους με ευρωπαίους λογίους και περιηγητές. Χάρις σε αυτήν γνώρισε η ουμανιστική Δύση τους Ρωμιούς του 16ου αιώνα, όσο και την τότε ομιλούμενη γλώσσα τους, ως συνέχεια του ελληνισμού της κλασσικής εποχής και του Βυζαντινού κόσμου.

Ο γερμανός φιλόλογος Μαρτίνος Κρούσιος, ο πρώτος Φιλέλλην, ο πρώτος που υποστήριξε την συνέχεια των Ρωμιών της εποχής του με τους αρχαίους Έλληνες, απέκτησε από τους Ζυγομαλάδες τα στοιχεία που τεκμηρίωναν αυτήν την θέση. Οι ιστορικές πληροφορίες που μας σώζονται γι’ αυτούς ενδιαφέρουν πολλές ειδικότητες των επιστημών του Ανθρώπου: Θεολογία και Φιλοσοφία, Κοινωνική Ιστορία, Ιστορία του Δικαίου και των Θεσμών, Φιλολογία και Γλωσσολογία, Παλαιογραφία και Κωδικολογία, Επιστολογραφία.

Έτσι, τον Ιούνιο του 2006, συγκλήθηκε ένα διεθνές συμπόσιο στο Άργος, την αρχική κοιτίδα της οικογένειας Ζυγομαλά. Συνδιοργανωτές ήσαν το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και η Δημοτική Επιχείρηση Πολιτισμού Άργους. Από τις εργασίες του συμποσίου προέκυψε και ο παρών συλλογικός τόμος.

Συγγραφείς: Hans Eideneier, Ernst Gamillscheg, Christian Gastgeber, Andreas Rhoby, Dora E. Solti, Δ. Γ. Αποστολόπουλος, Αθανάσιος Ε. Καραθανάσης, Βα σίλης Κατσαρός, π. Γεώργιος Δ. Μεταλληνός, Μάχη Παΐζη-Αποστολοπούλου, Σταύρος Περεντίδης, Κωνσταντίνος Γ. Πιτσάκης, Γεώργιος Στείρης, Νότης Του φεξής και Ανδρόνικος Φάλαγγας.

via.

Από την ιστοσελίδα του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης:

Σας ανακοινώνουμε την επανέκδοση από την Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, εντός του έτους 2011, του επιστημονικού περιοδικού Κρητικά Χρονικά που ίδρυσε στα 1947 ο Ανδρέας Γ. Καλοκαιρινός, σε συνέχεια του τόμου Λ΄ (1990).

Η συντακτική επιτροπή του περιοδικού απαρτίζεται από τα μέλη του Δ.Σ. της ΕΚΙΜ (Αλέξης Καλοκαιρινός, Γιάννης Περτσελάκης, Λένα Τζεδάκη-Αποστολάκη, Μανόλης Δρακάκης, Κλαίρη Μιτσοτάκη, Μαρίνα Δετοράκη, Γιώργος Νικολακάκης), με τη συνδρομή επιστημονικής επιτροπής κριτών την οποία απαρτίζουν οι:

Όλγα Γκράτζιου, Θεοχάρης Δετοράκης, Ελισάβετ Ζαχαριάδου, Στέφανος Κακλαμάνης, Κάλλια Καλλιατάκη, Κατερίνα Κόπακα, Γιάννης Μαυρομάτης, Σωκράτης Πετμεζάς, Αλέξης Πολίτης, Γιάννης Σακελλαράκης, Νίκος Σταμπολίδης, Άγγελος Χανιώτης, Νίκος Χατζηνικολάου και Alfred Vincent.

Το περιοδικό θα κυκλοφορεί σε ετήσια βάση. Θα δημοσιεύει πρωτότυπα επιστημονικά άρθρα στα ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και ιταλικά σε θέματα κρητικής ιστορίας, αρχαιολογίας, λογοτεχνίας και πολιτισμού με χρονική αναφορά από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι το 1940. Θα δέχεται, επίσης, βιβλιοκρισίες και βιβλιοπαρουσιάσεις.

Σας προσκαλούμε να υποβάλετε εργασίες προς δημοσίευση στον 31ο τόμο (2011) των Κρητικών Χρονικών ως την 30η Νοεμβρίου 2010.

Διεύθυνση αποστολής:
cretica.chronica@ekim.gr

Κρητικά Χρονικά online

Οι δεκατέσσερις πρώτοι τόμοι τους (Α΄ / 1947 – ΙΔ΄ / 1960) έχουν εδώ και πολλά χρόνια εξαντληθεί, χωρίς όμως το ενδιαφέρον των ερευνητών αλλά και ενός ευρύτερου κοινού για το περιεχόμενό τους να έχει ατονήσει. Για το λόγο αυτό η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών πρότεινε την ψηφιοποίησή τους, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Κοινωνία της Πληροφορίας», ώστε τα 405 άρθρα που περιλαμβάνονται στους δυσεύρετους αυτούς τόμους να συνεχίσουν να είναι προσιτά σε κάθε ενδιαφερόμενο μέσω του διαδικτύου.

via