Post-Byzantine Medical Manuscripts:New Insights into the Greek Medical Tradition, its Intellectual and Practical Interconnections, and our Understanding of Greek Culture November 11, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , View CommentsJournal of Modern Greek Studies Volume 27, Number 1, May 2009
Christos Papadopoulos
Wellcome Trust, University College London
Greek medical texts of the seventeenth and eighteenth centuries known as ιατροσόφια form a significant corpus of manuscripts employed as vernacular manuals of medical instructions. In modern times, their image has been generally unfavorable and their systematic study relatively ignored. A re-examination of diverse manuscripts offers fresh insights into contemporary notions on medicine, aspects of assimilation of Hellenic, Byzantine and Western medical customs, the language of disease, the interplay between learned and magico-religious medicine, and broader cultural notions and interactions between Orthodoxy, science, and tradition. As a result, our appreciation of Greek therapeutics, and place in the wider European medical practice are all enhanced and, from the point of view of a social history of medicine, new light is shed on cultural aspects of contemporary Greek Orthodox society.
Η «Παλαιά και Νέα Διαθήκη» και το νέο μυθιστόρημα της Ρ. Γαλανάκη November 8, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , View CommentsΗ Ρέα Γαλανάκη «επισκέπτεται» και πάλι την Κρήτη για να μιλήσει για τις κλειστές κοινωνίες χρησιμοποιώντας ένα ποίημα της Κρητικής Αναγέννησης όπου οι μοίρες του Οιδίποδα και του Ιούδα Ισκαριώτη ταυτίζονται.
«Και εγώ είχα εντυπωσιαστεί αφάνταστα όταν είδα πριν από λίγα χρόνια ότι η μοίρα του τραγικού Οιδίποδα- δηλαδή η έκθεση του βρέφους με σκοπό τον θάνατό του, η επιστροφή, η πατροκτονία, ο γάμος με τη μάνα- αποδίδεται, σύμφωνα με μια παράδοση της Κρήτης, και στον Ιούδα τον Ισκαριώτη, στην άγνωστη νεότητά του προτού προδώσει τον Ιησού. Κάτι τέτοιο αναφέρεται στους 77 στίχους ενός ανώνυμου ποιήματος της Κρητικής Αναγέννησης, που είναι το “Παλαιά και Νέα Διαθήκη”, το δεύτερο σε μέγεθος μετά τον “Ερωτόκριτο”. Το ιταλικό χειρόγραφο αυτού του ποιήματος εκδόθηκε για πρώτη φορά μόλις το 2004 από το Ελληνικό Ινστιτούτο της Βενετίας, και μάλιστα το είχε μεταγράψει, μελετήσει και ανακοινώσει ο Ν. Μ. Παναγιωτάκης πριν από τον θάνατό του. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η συσχέτιση του Ιούδα και του Οιδίποδα διατηρήθηκε ζωντανή στην προφορική παράδοση του 20ού αιώνα και ήταν ευρύτατα γνωστή στους σύγχρονους επιφανείς λαογράφους. Ετσι, για να αναπτύξω σε ένα μυθιστόρημα τον παραπάνω μύθο, στηρίχτηκα αφενός στο κρητικό ποίημα, αφετέρου σε μαρτυρία καταγεγραμμένη από τον Γ. Α. Μέγα στην Κρήτη του περασμένου αιώνα, ελαφρώς παραλλαγμένη».
Ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης για τον Εμμανουήλ Κριαρά November 1, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , View CommentsΑπό το «Βήμα της Κυριακής», 1 Νοεμβρίου 2009:
Ο ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΡΙΑΡΑΣ δεν είναι μόνο δεινός φιλόλογος, πρωτοπόρος νεοελληνιστής και συγκριτικός γραμματολόγος, αλλά και ρηξικέλευθος λεξικογράφος, ο οποίος συνδυάζει την απαραίτητη βαθιά παιδεία και καλλιέργεια με τον στέρεο θεωρητικό και πρακτικό οπλισμό.Ως homo universalis διαθέτει αξιοθαύμαστο φιλολογικό υπόβαθρο που του επιτρέπει να κινείται με άνεση σε πληθώρα επιμέρους γνωστικών αντικειμένων και να εποπτεύει το αχανές φιλολογικό πεδίο με σιγουριά και αυτοπεποίθηση,η οποία διαφαίνεται πίσω από τις γραμμές του συνετού και άριστα τεκμηριωμένου επιστημονικού του λόγου.Με το εκπληκτικό σε εύρος και ποιότητα ερευνητικό του έργο, με το σπάνιο ήθος, την παρρησία και σεμνότητά του,με τη νηφάλια αγωνιστικότητά του για την καθιέρωση της δημοτικής και τη βελτίωση της ποιότητας του νεοελληνικού λόγου, όπως και με τη γενικότερη ακαδημαϊκή, εκπαιδευτική και κοινωνική του προσφορά, ανήκει, με ομόθυμη επιδοκιμασία, στη χορεία των Διδασκάλων του Γένους,τιμής που ελάχιστοι απολαύουν εν ζωή.
Συνέντευξη του Ε. Κριαρά στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ July 23, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , View CommentsΚρατώ ακόμα ψήγματα έρωτα και προς τη μνήμη της γυναίκας μου και προς την εργασία. Ζω. Νιώθω. Εργάζομαι ακόμα, αλλά με δυσκολία. Δεν δίδει η ζωήχωρίς έρωτα- ευτυχία. Είμαστε τραγικές μορφές. Το γεγονός ότι έχουμε συνείδηση δεν νομίζω ότι είναι στοιχείο ουσιαστικής ευτυχίας. Ο άνθρωπος ζει πιο ευτυχισμένα όταν δεν έχει συνείδηση της τραγικότητας της ζωής του. Εγώ- δυστυχώς- την έχω. Επιθυμία μου είναι πλέον να μη ζήσω. Είναι βάρος πια η ζωή μου
ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 15, 33-39 April 17, 2009
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , View CommentsΚαι την ενάτην ώραν εβόησεν ο Ιησούς μεγάλην φωνήν και είπεν: ‘ Ελωί, Ελωί, λαμά σαβαχθανί ’· το οποίον, μεθερμηνευόμενον θέλει να ειπεί: ‘Ο Θεός, ο Θεός μου, διατί με εγκατέλιπες;’ Και κάποιοι από εκείνους οπού επαραστέκουνταν εκεί, ωσάν το ήκουσαν, είπαν: ‘Να οπού φωνάζει τον Ηλίαν.’ Και τρέχοντας ένας, εγέμισε ξίδι ένα σπουγγάρι και το έβαλεν εις καλάμι και τον επότιζε· και έλεγεν: ‘Αφείτε να ιδούμεν εάν έρχεται ο Ηλίας να τον κατιβάσει.’ Και ο Ιησούς, αφήνοντας μεγάλην φωνήν, εξεψύχησε. Και το βηλόθυρον του ναού εσχίσθη εις δύο, από πάνου έως κάτω. Και ωσάν το είδεν ο εκατόνταρχος, οπού επαραστέκουνταν από ανάντια του, ότι τέτοιας λογής κράζοντας εξεψύχησεν, είπεν: ‘Αληθινά, ο άνθρωπος ετούτος Θεού Υιός ήτον.’
Κάσδαγλης Ἐ. Χ., Ἡ Καινὴ Διαθήκη τοῦ Κυρίου Ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς ἁπλὴν διάλεκτον γενομένη μετάφρασις διὰ Μαξίμου τοῦ Καλλιουπολίτου, ἀνατυπωθεῖσα δ᾽ ἐπιμελείᾳ Ἐ.Χ. Κάσδαγλη, τόμ. 1, Αθήνα 1999
Online (PDF): Tο περιοδικό Νέος Ελληνομνήμων November 18, 2008
Posted by Νότης Τουφεξής in : εργαλεία, κείμενα , View CommentsΣυλλογή ψηφιοποιημένων τεκμηρίων της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Ηπειρομνήμων)
Το περιοδικό Νέος Ελληνομνήμων του Σπυρίδωνος Λάμπρου είναι διαθέσιμο σε μορφή PDF από τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Online (PDF): Ο Ερωτόκριτος στην έκδοση του Σ. Ξανθουδίδη November 7, 2008
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις, κείμενα , View CommentsΑνέμη – Ψηφιακή βιβλιοθήκη νεοελληνικών σπουδών
Ο Ερωτόκριτος στην έκδοση του Σ. Ξανθουδίδη είναι διαθέσιμος από την Ανέμη.
!["Γ. Ν. Χατζιδάκις, Βιτσέντζος Κορνάρος, Ερωτόκριτος,επιμ. Στ. Ξανθουδίδης, Ηράκλειο 1915. [ΠΟΛ]"](http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/2/3/2/attached-metadata-01-0002569/279708-thumb.jpg "\"Γ. Ν. Χατζιδάκις, Βιτσέντζος Κορνάρος, Ερωτόκριτος,επιμ. Στ. Ξανθουδίδης, Ηράκλειο 1915. [ΠΟΛ]\"")
Online (PDF): Νικολάου Σοφιανού του Κερκυραίου Γραμματική της κοινής των Ελλήνων γλώσσης :: Grammaire de la langue grecque vulgaire, ed. E. Legrand November 5, 2008
Posted by Νότης Τουφεξής in : εκδόσεις, κείμενα , View CommentsΑνέμη – Ψηφιακή βιβλιοθήκη νεοελληνικών σπουδών
Η πρώτη έκδοση της Γραμματικής της κοινής των Ελλήνων γλώσσης του Νικολάου Σοφιανού από τον E. Legrand (Παρίσι 1870) είναι διαθέσιμη στην Ανέμη.
Ο τίτλος Γραμματική της κοινής των Ελλήνων γλώσσης δεν παραδίδεται στο αυτόγραφο του Σοφιανού: εκεί ο τίτλος είναι «Γραμματικῆς εἰσαγωγὴ, Βιβλίο πρῶτο».
Η Ελισάβετ Κοτζιά για το δοκίμιο του Παναγιώτη Αγαπητού «Η ερωτική διήγηση στα μεσαιωνικά χρόνια» July 23, 2008
Posted by Νότης Τουφεξής in : κείμενα , View CommentsΑπό την kathimerini.gr (29 Ιουνίου 2008)
Η εικόνα που προκύπτει από το δοκίμιο του Παναγιώτη Αγαπητού «Η ερωτική διήγηση στα μεσαιωνικά χρόνια» (Aγρα, σελ. 66) είναι εντυπωσιακή. Στην ίδια περίπου περίοδο –από τον 11ο ώς τον 15ο αιώνα– σε τρία τόσο διαφορετικά κοινωνικοπολιτισμικά περιβάλλοντα –στη γαλλονορμανδική Δύση, στο Βυζάντιο και στην αραβοπερσική Ανατολή– παράγονται αφηγηματικά κείμενα με θεμελιώδεις θεματικές και τεχνικές ομοιότητες. Πρόκειται για τις ερωτικές διηγήσεις που συνήθως χαρακτηρίζονται «μυθιστορήματα» ή «μυθιστορίες» καθώς και για μια σειρά από επικά αφηγήματα ηρωικών κατορθωμάτων: Στο Βυζάντιο συζητάμε για τα ερωτικά μυθιστορήματα της περιόδου των Κομνηνών («Ισμήνη και Υσμινίας», «Ροδάνθη και Δοσικλής», «Δροσίλα και Χαρικλής» και «Αρίστανδρος και Καλλιθέα»), για την έμμετρη χρονογραφία του Κωνσταντίνου Μανασσή και για το έπος του Διγενή Ακρίτα.
[...]
Εισαγωγή στην δημώδη βυζαντινή λογοτεχνία July 15, 2008
Posted by Notis in : κείμενα , View CommentsΣτον ιστότοπο του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού (www.fhw.gr) για την βυζαντινή λογοτεχνία περιλαμβάνεται μια ενότητα για την λογοτεχνία σε δημώδη γλώσσα. Η επιμέλεια των κειμένων είναι της Τίνας Λεντάρη.
H βυζαντινή δημώδης λογοτεχνία περιλαμβάνει τα έργα της βυζαντινής λογοτεχνίας που δεν είναι γραμμένα σε λόγια γλώσσα. Ωστόσο, παρόλα τα λαϊκότροπα στοιχεία της γλώσσας, που εντοπίζονται στη σύνταξη, στη μορφολογία και στο λεξιλόγιο, το μεγαλύτερο μέρος της βυζαντινής δημώδους λογοτεχνίας αποτελεί δημιούργημα λόγιων συγγραφέων και όχι των λαϊκών στρωμάτων.
Το μεγαλύτερο μέρος των έργων έχει παραδοθεί ανώνυμα, ο συγγραφέας τους δηλαδή είναι άγνωστος. Η χρονολόγηση πολλών έργων είναι αβέβαιη ή δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια. Στο πρόβλημα χρονολόγησής τους συντείνει και η ρευστότητα της μορφής τους. Πολλά έργα παραδίδονται από διαφορετικά χειρόγραφα και έχουν τόσο σημαντικές διαφορές, ώστε η ανασυγκρότηση ενός κοινού αρχετύπου να είναι τις περισσότερες φορές αδύνατη.
